Zaloguj
Reklama

LCPUFA (DHA, AA) w żywieniu niemowląt i małych dzieci

Autorzy: dr Zofia Zięba
LCPUFA (DHA, AA)  w żywieniu niemowląt i małych dzieci
Fot. ojoimages
(5)

Tłuszcz jest głównym składnikiem energetycznym diety.  Stanowi źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz ułatwia wchłanianie składników rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witamina A, D, E i K.

Reklama

Spożycie tłuszczów wynika ze zwyczajów żywieniowych, a na podstawie zebranych informacji określono zakres referencyjnego ich spożycia dla poszczególnych grup wiekowych [3]. Wysokie spożycie tłuszczu może wpływać na podwyższone ryzyko chorób sercowo-nczyniowych, a zbyt niskie, poniżej 25% energii w diecie u małych dzieci zagraża awitaminozą [3].  U osób dorosłych tłuszcz zawarty w pożywieniu powinien dostarczać 20-35% energii, u niemowląt w wieku 6-12 miesięcy 40%, u dzieci w wieku 2-3 lata 35-40% energii [3].

Kwasy tłuszczowe nasycone są syntetyzowane w organizmie człowieka, dlatego dostarczanie ich z pożywieniem nie jest konieczne. W związku z wpływem kwasów tłuszczowych nasyconych na zwiększenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych w zalecanych normach żywieniowych ich spożycie powinno być jak najniższe, ale z zachowaniem należnej wartości żywieniowej diety [3].

Prekursory kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, nazywanych niezbędnymi, z rodziny omega-3 i 6, do których należy kwas linolowy (linoleic acid, LA) i kwas alfa-linolenowy (alpha linolenic acid, ALA) muszą być dostarczane z dietą, ponieważ ustrój ludzki nie potrafi ich syntetyzować [3]. Zgodnie z opinią EFSA (Panel ds. Produktów Dietetycznych Żywienia i Alergii), na której opiera się stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów, spożycie kwasu LA uznane za wystarczające kształtuje się na poziomie 4% energii z diety [3], chociaż za dopuszczalne uważa się podawanie tego kwasu w przedziale 3,2-12,6% [1]. Dla kwasu ALA wartość ta wynosi 0,5% energii pochodzącej z diety.  Z kwasu ALA organizm potrafi syntetyzować kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz dokozoheksaenowy (DHA). U zdrowych osób dorosłych podaż dzienna EPA i DHA w ilości 250 mg wydaje się być wystarczająca. Natomiast dla populacji wieku rozwojowego proponowane spożycie DHA wg EFSA wynosi 100 mg na dobę dla niemowląt powyżej 6 mż i małych dzieci poniżej 24 mż. W odniesieniu do dzieci w wieku 2-18 lat stosuje się normy dla osób dorosłych i jeżeli spożycie produktów bogatych w DHA, głównie tłustych ryb jest mniejsze niż 1-2 porcje na tydzień, to  DHA i EPA należy suplementować w ilości około 250 mg na dobę [3].

Dzienne zapotrzebowanie na tłuszcz wynosi 4,9 g/kg mc/dobę u dzieci do 6 mż, 3,7 g/kg mc/dobę w wieku 6-12 miesięcy i 3,1-3,6 g/kg mc/dobę dla dzieci  1-3 letnich.  Pokarm matki zawiera 3,9-4,4 g tłuszczu/100 g mleka i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną jest optymalną dietą dla najmłodszych dzieci [1, 9]. Powinno dążyć się do tego, aby karmienie wyłącznie pokarmem matki kontynuowane było przez pierwszych 6 miesięcy życia [4]. Zgodnie z zaleceniami europejskimi nie należy ograniczać podaży tłuszczów u dzieci poniżej 3 rż, ponieważ dieta z zawartością tłuszczu poniżej 22% może wpływać na zaburzenia wzrastania [4]. Zalecenia te są szczególnie istotne w żywieniu wcześniaków, gdyż tłuszcze zawarte w pokarmie dostarczają dużą część potrzebnej energii. Odpowiednia substytucja niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych jest istotna, ponieważ kwasy te odgrywają szczególną rolę biologiczną z racji bogatej ich zawartości w istocie szarej mózgu oraz siatkówce oka. Prawidłowa podaż wpływa korzystnie na procesy wzrastania, rozwój fizyczny, psychoruchowy, funkcje poznawcze i ostrość wzroku. LC-PUFA są składową surfaktantu, stabilizują błony komórkowe, są prekursorami prostaglandyn, leukotrienów, prostacyklin i tromboksanu, przez co regulują mechanizmy procesów odpornościowych,  wywierają korzystny wpływ na przebieg dysplazji oskrzelowo-płucnej i oporność osmotyczną erytrocytów [1, 9]. W czasie życia wewnątrzmacicznego w organizmie dziecka odkłada się 3 g tłuszczów/kg mc w ciągu doby i dlatego Komisja ds. Żywienia ESPGHAN oraz grupy ekspertów zalecają podawanie tłuszczów noworodkom urodzonym przedwcześnie w ilości 4,8-6,6 g/kg mc/dobę, co zapewnia 40-55% energii [1].

 

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] Agostoni C., i inni, Żywienie enteralne noworodków urodzonych przedwcześnie, Medycyna Praktyczna Pediatria, nr 4, 2010, s. 47-56

    [2] Czajkowski A. i inni, Stanowisko grupy ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz niemowląt i dzieci do lat 3, Standardy Medyczne Pediatria, nr 5/6, tom 7, wrzesień-grudzień 2010, s. 730-734

    [3] Dobrzańska A. i inni, Normy żywieniowe zdrowych dzieci w 1-3 roku życia – stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów. Część II – omówienie poszczególnych składników odżywczych, Pediatria Polska, tom 88, nr 1, luty 2013, Elsevier, s. 97-102

    [4] Dobrzańska A., Czerwionka-Szaflarska M., Kunachowicz H., i wsp., Zalecenia dotyczące żywienia zdrowych dzieci w pierwszym roku życia opracowane przez Zespół Ekspertów powołany przez Konsultanta Krajowego ds. Pediatrii, Standardy Medyczne, 2007, nr 4, s. 196-202

    [5 ]Dubiel B., Wpływ wzbogacania diety wcześniaków w kwas dokozaheksaenowy w dużej dawce na występowanie zaburzeń oddechowych i objawów alergicznych, Medycyna Praktyczna Pediatria, nr 2, 2012, s. 86-88

    [6] Forsyth JS., i inni, Long Chain polyunsaturated fatty acid supplementation in infant formula and blood pressure in later childhood: follow up of a randomized controlled trial, BMJ, 2003, May 3/326(7396), s. 953

    [7] Koletzko B., i wsp., Long chain polyunsaturated fatty acid (LC-PUFA) and perinatal development, Acta Paediatrica, 2001, nr 90, s. 460-464

    [8] Książyk J., Postępy w żywieniu dzieci, Pediatria Współczesna, 2000, nr 2. S. 69-75

    [9] Kubicka K., Kawalec W., Pediatria, PZWL, Warszawa, 2010, tom I, s. 38-41

    [10] Łoś-Rycharska E., Kontrowersje na temat suplementacji długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów (LC-PUFA) w mieszankach dla niemowląt, Przegląd Gastrologiczny, nr 2/1, 2007, s. 13-15

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Reklama
(5)
Komentarze