Zaloguj
Reklama

Mutacje wirusowe – poznaj przyczyny ich powstawania!

Wirus
Fot. shutterstock
Wirus
(0)

Coraz częściej słyszymy o mutacjach wirusowych. Zwłaszcza teraz, w dobie pandemii, informacje przekazywane przez media nie są optymistyczne – nowe mutacje koronawirusa pojawiają się coraz częściej. Jednak nie tylko ten wirus mutuje. Czym są mutacje i co je powoduje?

Reklama

Mutacja – co to takiego?

Pod pojęciem mutacji kryją się nagłe zmiany materiału genetycznego, które mogą być wywołane przez czynnik zewnętrzny lub stanowić wynik celowej ingerencji laboratoryjnej (inżynieria genetyczna).

Termin „mutacja” został po raz pierwszy wprowadzony przez biologa Hugo de Vriesa na przełomie XIX i XX wieku.

Podział mutacji

Mutacje możemy podzielić na podstawie kilku różnych kwalifikacji. Pierwsza z nich mówi o mutacjach spontanicznych i indukowanych. Te pierwsze zachodzą samorzutnie, pojawiają się na skutek błędnego działania polimerazy. Mutacje indukowane powstają poprzez działanie czynnika mutagennego, który wywołuje zmianę w obrębie materiału genetycznego. Inny podział mutacji, obejmujący miejsce jej zachodzenia, dotyczy mutacji genowych (zachodzących w obrębie jednego genu) oraz chromosomowych (zachodzą w obrębie chromosomów). Mutacje genowe mogą mieć charakter substytucji (inaczej mutacji punktowej), gdzie jedna z zasad azotowych jest zastępowana przez inną. Skutkuje to zmianą tzw. ramki odczytu, czego konsekwencją jest produkcja zmienionych białek, co może diametralnie wpływać na mikroorganizm. Pozostałe mutacje to delecje (usuniecie jednej lub kilku par zasad azotowych) lub insercje (dodatkowe pojawienie się jednej lub kilku par zasad azotowych). Każda zmiana wywołująca zmianę odczytu informacji genetycznej może skutkować pojawieniem się innego rodzaju białka, który np. nada drobnoustrojowi wysokiej odporności na zmienne czynniki środowiskowe czy spowodowuje jego większą zjadliwość. Wśród czynników, które najczęściej wywołują mutacje, są: 

  • niektóre aminy,
  • kwasy,
  • pestycydy,
  • barwniki wiążące DNA,
  • benzopiren,
  • dioksyny,
  • związki zawierające pierścień aromatyzny,
  • substancje o charakterze alkilującym,
  • mikotoksyny,
  • promieniowanie (gamma, rentgenowskie, UV),
  • wysoka temperatura,
  • szok temperaturowy.

Nie tylko COVID

Mutacje wśród wirusów to żadna nowość. Konsekwencją spontanicznych mutacji wirusowych jest chociażby konieczność corocznej modyfikacji szczepionki na grypę. Wynika to właśnie ze zmian w obrębie genomu wirusa, który zmieniając się pod wpływem czynników zewnętrznych, wykazuje nieco inne właściwości niż jego „macierzysta” forma. Pamiętajmy, że mutacji wśród wirusów nie unikniemy – to, co jest kluczowe, to szybka interwencja naukowców, którzy będą mogli w szybkim tempie zmodyfikować szczepionkę, aby chroniła nas przed nowym szczepem. 

 

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze