Zaloguj
Reklama

Czy mój pacjent ma zaburzenia wzrostu?

Autorzy: lek. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska
Czy mój pacjent ma zaburzenia wzrostu?
Fot. panthermedia
(5)

Odchylenia wartości wzrostu od normy mogą być niekiedy jedynym lub pierwszym objawem poważnej choroby endokrynologicznej, dlatego tak ważne jest zapoznanie się z zagadnieniem zaburzeń wzrastania.

Reklama

Zaburzenia wzrostu i rozwoju należą do najczęstszych problemów, z jakimi spotyka się lekarz POZ w zakresie endokrynologii dziecięcej. Niezwykle ważne jest aby odróżnić stan patologiczny od wariantów prawidłowego wzrastania. Oceniając rozwój dziecka przede wszystkim opieramy się na tempie jego wzrostu. Wartości nanoszone na siatki centylowe pomagają nam dość szybko wyłapać nieprawidłowości. W przypadku utrzymującego się na tym samym poziomie wzrost lub spadku tempa wzrostu stwierdzanego na siatkach centylowych u dziecka między 2. rokiem życia a okresem dojrzewania zawsze należy dokładnie przeanalizować historię choroby dziecka, uzupełnić wywiad i w razie wątpliwości skierować dziecko do endokrynologa. W czasie dwóch pierwszych lat życia dziecka ocena prawidłowego tempa wzrastania jest nieco bardziej skomplikowana. W tym okresie dzieci mogą wyrównywać nadmiar lub niedobór wzrostu. Podobnie wczesna faza okresu dojrzewania nie jest łatwym momentem na ocenę zaburzeń wzrostu.
Czynniki genetyczne w ogromnym stopniu warunkują tempo wzrostu dziecka i jego potencjał wzrostowy. Obliczając końcowy wzrost dziecka (midparental high– MPH) w przypadku chłopców wymaga od nas obliczenia średniego wzrostu jego rodziców i dodania do tej wartości 6,5 cm. Z kolei w przypadku dziewczynek, od średniego wzrostu rodziców należy odjąć 6,5 cm. Te obliczenia pomagają określić potencjał wzrostowy dziecka.
Poza czynnikami genetycznymi potencjał wzrostowy warunkowany jest przez dojrzewanie układu kostnego lub wiek kostny.

 

Wiek kostny (poza okresem noworodkowym) ocenia się, porównując obraz rentgenowski lewej ręki i nadgarstka dziecka ze standardem opracowanym przez Greulicha i Pyle’a. Stopień dojrzałości układu kostnego pozwala określić potencjalny dalszy wzrost i przewidzieć wzrost końcowy.
Wiele można by wymienić przyczyn niskorosłości, jednak na samym początku ważne jest odróżnienie patologii od wariantów prawidłowych. Warianty prawidłowego wzrastania to rodzinna niskorosłość oraz konstytucjonalne opóźnienie wzrostu i dojrzewania.

W przypadku niskorosłości rodzinnej dzieci mają na ogół prawidłową masę urodzeniową i długość ciała. Przez pierwsze dwa lata życia obserwuje się stopniowe zwalnianie tempa wzrastania w miarę zbliżania się do centyla uwarunkowanego genetycznie. W dalszej kolejności wzrost liniowo rośnie równolegle do krzywej wzrostu – dziecko rośnie zgodnie z własnym centylem, chociaż wzrost końcowy jest niski, ale odpowiada wzrostowi członków rodziny. W tym wariancie dojrzewanie i wiek kostny sa prawidłowe.

Dziecko z konstytucjonalnym opóźnieniem wzrostu i rozwoju nie koniecznie musi mieć niskich rodziców. Tutaj jednak występuje opóźnienie dojrzewania i wieku kostnego. Model wzrostu jest podobny jak w niskorosłości, ale sam okres wzrostu trwa tutaj dłużej niż u przeciętnego dziecka. Wzrost ostateczny odpowiada wzrostowi docelowemu.

W kolejnych częściach artykułu podjęty zostanie temat stanów patologicznych, jednak dla dokładnego ich zrozumienia ważne było przytoczenie wyżej omówionych wariantów prawidłowych.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • PEDIATRIA diagnostyka i leczenie, pod red. Teresy Jackowskiej, wyd. 2011 rok, tom II, rozdział 32, str. 969-970

Kategorie ICD:


Reklama
(5)
Komentarze