Zaloguj
Reklama

Zmiany dotyczące urlopu macierzyńskiego i zasiłku

Autor/autorzy opracowania:


Zmiany dotyczące urlopu  macierzyńskiego i zasiłku
Fot. Pantherstock
(5)

Z dniem 19 grudnia 2006 r. weszły w życie nowe przepisy, które m.in. wydłużają okres urlopu macierzyńskiego i okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Wprowadzają one także nowe zasady ustalania uprawnień do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie.

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadziła wydłużony o 2 tygodnie wymiar urlopu macierzyńskiego.
Z długością urlopu macierzyńskiego związany jest zasiłek macierzyński, który  przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Od 19 grudnia 2006 r., czyli od dnia wejścia w życie noweli do Kodeksu pracy, pracownicy przysługuje urlop macierzyński oraz zasiłek macierzyński w wymiarze:

  1. 18 tygodni (126 dni) przy pierwszym porodzie,
  2. 20 tygodni (140 dni) przy każdym następnym porodzie,
  3. 28 tygodni (196 dni) w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Pracownica, która wychowuje dziecko przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, gdy urodzi pierwsze dziecko, ma prawo do 20 tygodni (140 dni) urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Uprawnienie tej pracownicy do urlopu i zasiłku macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni jest analogiczne do sytuacji urodzenia drugiego i kolejnego dziecka.

Przy udzielaniu urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego obowiązuje zasada, zgodnie z którą tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym. Jeżeli pracownica nie korzysta z urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego i wypłaty z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego jest dzień porodu.

Wydłużony o 2 tygodnie został także maksymalny okres korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego 

Komu przysługuje prawo do nowego dłuższego urlopu i zasiłku macierzyńskiego

Prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego w nowym, dłuższym o 2 tygodnie wymiarze, mają te pracownice i pracownicy, którzy nabyli prawo do urlopu i zasiłku począwszy od 19 grudnia 2006r. ( patrz również zasady ustalania prawa do zasiłku macierzyńskiego w okresie przejściowym).

Pracownice i pracownicy, którzy wykorzystali urlop i zasiłek macierzyński w dotychczasowym wymiarze przed 19 grudnia 2006 r., nie mają prawa do wydłużenia urlopu i zasiłku o 2 tygodnie. 

Zasiłek macierzyński z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie 

Wydłużony o 2 tygodnie został także maksymalny okres korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie. Obecnie urlop i zasiłek macierzyński wynosi 18 tygodni (126 dni).
Zmianie uległ także wiek dziecka, którego przyjęcie na wychowanie uprawnia do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz warunki przyznawania tego urlopu rodzinom zastępczym. Zatem odpowiednio zmianie uległy zasady nabywania uprawnień do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz zasiłek macierzyński przysługuje pracownikowi z tytułu:

  • przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do ukończenia 7 lat i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia lub
  • przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do ukończenia 7 lat jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem.

W przypadku dziecka wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego uprawnienie do urlopu i zasiłku przysługuje, jeżeli dziecko nie ukończyło 10 lat.

Z możliwości korzystania z urlopu i zasiłku macierzyńskiego wyłączone zostały nie tylko, tak jak dotychczas, rodziny zastępcze pełniące zadania pogotowia rodzinnego, ale także pozostałe rodziny zastępcze zawodowe niespokrewnione z dzieckiem.

 Oznacza to, że prawa do urlopu i zasiłku macierzyńskiego nie mają, od zmiany przepisów, także rodziny zastępcze zawodowe niespokrewnione z dzieckiem wielodzietne lub specjalistyczne.

A zatem prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do ukończenia 7 lat albo odpowiednio 10 lat, mają pracownicy będący rodzicami zastępczymi spokrewnionymi, a także niespokrewnionymi z dzieckiem, ale niebędący zawodowymi rodzinami zastępczymi.

W razie przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do ukończenia 7 lat albo odpowiednio 10 lat, pracownik, tak jak dotychczas, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego w wymiarze nie krótszym niż 8 tygodni (56 dni), nawet jeśli w tym czasie dziecko ukończy 7 lub odpowiednio 10 lat. 

Zasady ustalania prawa do zasiłku macierzyńskiego w okresie przejściowym 

Prawo do dłuższego o 2 tygodnie urlopu i zasiłku macierzyńskiego mają nietylko osoby, które urodzą albo przyjmą na wychowanie dziecko począwszy od 19 grudnia 2006 r., ale także pracownice i pracownicy, którzy w dniu 19 grudnia 2006 r. korzystają z takiego urlopu i zasiłku. Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego ulega w ich przypadku przedłużeniu z mocy ustawy. Zatem nie jest wymagane składanie wniosku w tej sprawie ani w ZUS-ie ani u pracodawcy.

Ponadto nowy wymiar urlopu i zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje także pracownicom, które urodziły dziecko w 2006 r. i do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 19 grudnia 2006r., nie wykorzystały całego urlopu macierzyńskiego w dotychczasowym wymiarze (czyli odpowiednio 16, 18 lub 26 tygodni) oraz w dniu wejścia w życie ustawy nie korzystają z urlopu macierzyńskiego z powodu:

  • przerwy w urlopie macierzyńskim w związku z pobytem dziecka w szpitalu,
  • korzystania z urlopu bezpłatnego,
  • korzystania z urlopu wychowawczego.

Przedstawione wyżej zasady dotyczące okresu, za który przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego w okresie przejściowym, mają zastosowanie także do osób objętych ubezpieczeniem chorobowym niebędących pracownikami, którzy w dniu 19 grudnia 2006 r. pobierają zasiłek macierzyński oraz którzy w tym dniu nie pobierają zasiłku macierzyńskiego ze względu na pobyt dziecka w szpitalu, jeżeli dziecko urodziło się w 2006 r. oraz nie został przez nich wykorzystany pełny okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego w dotychczasowym wymiarze, obowiązującym przed dniem 19 grudnia 2006 r.

Należy zaznaczyć, że powołana na wstępie ustawa przewiduje zachowanie nabytych praw do urlopu i zasiłku macierzyńskiego dla rodzin zastępczych zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem.

Pracownice i pracownicy, którzy korzystają w dniu wejścia w życie ustawy z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku macierzyńskiego jako rodzina zastępcza zawodowa niespokrewniona z dzieckiem (wielodzietna lub specjalistyczna), zachowują prawo do tego urlopu i zasiłku w dotychczasowym wymiarze. Zasada ta dotyczy także ubezpieczonych niebędących pracownikami, pobierających zasiłek macierzyński z tytułu przyjęcia na wychowanie dziecka jako rodzina zastępcza zawodowa niespokrewniona z dzieckiem (wielodzietna lub specjalistyczna). 

PODSTAWA PRAWNA: ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U.z 4 grudnia 2006 r. Nr 221, poz. 1615).

(5)
Reklama
Komentarze