Zaloguj
Reklama

Deklaracja florencka - Dobrostan psychiczny dzieci w Europie

Źródło tekstu:

  • 13th International Congress of the European Society for Child and Adolescent Psychiatry - Bridging The Gap

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Deklaracja florencka - Dobrostan psychiczny dzieci w Europie
Fot. ojoimages
(5)

Plany i perspektywy. XIII Kongres ESCAP, Florencja, Włochy, 25-29 sierpnia 2007

1. Preambuła
Deklaracja ta została przyjęta podczas XIII Kongresu Europejskiego Stowarzyszenia Psychiatrii Dziecięcej i Młodzieżowej (ESCAP), odbywającego się we Florencji w sierpniu 2007 przez wiodących ekspertów w tej dziedzinie. Na konferencji omawiano aktualny stan europejskiej psychiatrii dziecięcej i przygotowano wytyczne w zakresie poprawy stanu zdrowia psychicznego dzieci; podniesienia jakości i efektywności terapii oraz przede wszystkim zapobieganiu stygmatyzacji i ochronie praw dzieci.

Jest to spójne z Deklaracją Praw Dziecka ONZ(1), Genewską Deklaracją Praw Dziecka(2), Konwencją Praw Dziecka ONZ(3), Dekalracją Zdrowia Psychicznego Światowej Organizacji Zdrowia dla Europy(4) i Planem Działnia na Rzecz Zdrowia Psychicznego dla Europy(5) oraz Zielonym Dokumentem Zdrowia Psychicznego przygotowanym przez Komisję Europejską(6). Poprzez przyjęcie tych dokumentów państwa członkowskie zobowiązały się promować zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży i chronić standardy polityki zdrowotnej w tym zakresie. Ponadto zobowiązały się rozwijać i udostępniać psychiatryczną opiekę medyczną uwrażliwioną na podstawowe potrzeby i prawa dzieci i młodzieży, funkcjonującą w ścisłej współpracy z rodzinami, szkołami, ośrodkami dziennej opieki, sąsiadami, dalszą rodziną i przyjaciółmi. Uznają prawa dzieci niepełnosprawnych z/lub zaburzeniami psychicznymi do korzystania z pełni możliwości życiowych, w warunkach ochrony godności, promując zaufanie do własnych umiejętności i ułatwiając dziecięcą aktywność w społeczeństwie równie skutecznie jak zakładana efektywna ochrona przed nadużyciem i zaniedbaniem.


2. Korzenie psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej w Europie
Europejska psychiatria dziecięca wywodzi się z dynamicznego współistnienia różnych modeli i podejść teoretycznych. Ich wspólnym mianownikiem jest kultura praw człowieka: psychiatria dziecięca i młodzieżowa jest zainspirowana głębokim poszanowaniem praw dziecka. Poprzez nadawanie znaczenia tym podejściom i wzmacnianie ich, podzielając silne zaangażowanie w owe systemy wartości, potwierdza możliwość rozwijania wszechstronnego modelu psychiatrii dziecięcej, umożliwia dostarczenie środków do zapobiegania i radzenia sobie z psychologicznymi i psychiatrycznymi trudnościami poprzez oferowanie interaktywnych i całościowych interwencji na poziomie środowiskowym, rodzinnym i indywidualnym.

Europejska tradycja jest także związana ze sferą społeczną i publiczną, ukierunkowaną na tworzenie sieci wielu instytucji wspierających młodych ludzi w zakresie ich potrzeb, niezależnie od ich wieku, płci oraz społecznej lub kulturowej przynależności. W Europie psychiatrzy dziecięcy respektują również różnice indywidualne, nie tylko w sferze terapeutycznej, lecz także w zakresach publicznego zdrowia psychicznego ukierunkowanych na promocję i profilaktykę. 

Psychiatria dziecięca i młodzieżowa jest silnie powiązana z innymi pokrewnymi dziedzinami, takimi jak pediatria, neurologia, psychiatria, psychologia i wieloma innymi działaniami ukierunkowanymi na dziecięce zdrowie fizyczne i psychiczne, jak pedagogika, rehabilitacja, logopedia i fizjoterapia. Taka interdyscyplinarna praca jest podstawą dla profilaktyki, leczenia i badań w dziedzinie wieku rozwojowego.

Europa trzeciego tysiąclecia pragnie być coraz bardziej i bardziej otwarta na nowe i różnorodne kultury. Migracja z ościennych, jak i odległych krajów wymaga by nasze systemy były bardziej elastyczne w odpowiedzi na nowe kultury i obyczaje. Celem europejskiej psychiatrii dziecięcej jest zharmonizowana integracja tych populacji i wzbogacenie ich kultur.

3. Skala problemu
Europa prowadzi solidne badania w zakresie psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej. Na szczęście większość ludzi w Europie cieszy się wysoką jakością życia: według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, 2001), 80 % młodych ludzi deklaruje dobre samopoczucie psychiczne. Jakkolwiek, jeden na pięcioro adolescentów ma zaburzenia poznawcze, emocjonalne i behawioralne a jeden na ośmioro cierpi z powodu diagnozowalnego schorzenia psychicznego i rozpowszechnienie tych problemów wzrasta z dekady na dekadę. Samobójstwa wynikające z depresji, uzależnienia od substancji psychoaktywnych, zaburzenia odżywiania się, zaburzenia zachowania, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), i zespół stresu pourazowego u dzieci wymagają spójnego działania.
Zaburzenia psychiczne wieku rozwojowego rzadko miewają samoistne remisje i mogą przyczyniać się do trudności w adaptacji społecznej lub wystąpienia chorób psychicznych w wieku dorosłym jeśli nie zostaną wcześniej zdiagnozowane i wyleczone.

Dziecięce zdrowie psychiczne jest ważne samo w sobie, lecz także powinno być rozważane w kontekście przebiegu życia: większość zaburzeń psychicznych u dorosłych ma swe korzenie w dzieciństwie i okresie dojrzewania i wymaga wczesnej interwencji i leczenia. Zapobieganie im w dzieciństwie zapobiega ich wystąpieniu w dorosłości.

4. Luka terapeutyczna
Dostępność pomocy i liczba psychiatrów dziecięcych jest bardzo zróżnicowana w krajach europejskich, wahając się od jednego na 5300 osób poniżej 20 r. ż. do jednego na 51800 osób spośród tej samej grupy wiekowej. Kraje Unii Europejskiej są znacznie zróżnicowane w sferze psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej oraz pod względem programu i organizacji kształcenia w tej dziedzinie. Niewiele jest dostępnych informacji o zdrowotnej i społecznej dbałości o dobrostan dziecięcej i młodzieżowej psychiki, ale wszystkie wskaźniki mocno sugerują, że zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w większości krajów europejskich stanowi proporcjonalnie małą część budżetu zdrowia psychicznego, co w kontekście ogólnych nakładów na opiekę zdrowotną daje (skutkuje?) średnio tylko 5,6%. Inwestowanie w zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży jest jedną z najbardziej kosztownych interwencji, ukierunkowanej na zapobieganie głównemu ciężarowi problemów związanych ze zdrowiem psychicznym w wszystkich grupach wiekowych, i zmniejszanie jednostkowego cierpienia i ubytku produktywności na indywidualnym, rodzinnym i populacyjnym poziomie w ciągu życia.

5. Rozwijając odpowiedzi
Rozpoznając potrzeby dzieci, młodzieży, rodzin i społeczności Europy, wspierane w rozwoju przez europejskich ekspertów, sygnatariusze tej deklaracji wierzą, że europejskie kraje, regiony i miasta, roztropnie wspierane przez międzynarodowe agendy, takie jak Rada Europy, Komisja Europejska i Światowa Organizacja Zdrowia w porozumieniu z organizacjami pozarządowymi wraz z Europejskim Stowarzyszeniem Psychiatrii Dziecięcej i Młodzieżowej, powinny poprzeć następujące akcje zabezpieczające optymalny dobrostan psychiczny młodych ludzi:

Służby i ścieżki opieki
Sednem naszej deklaracji jest zmniejszenie instytucjonalności w podejściu do opieki, która skutkuje wykluczeniem społecznym. Przeciwieństwem tego jest niezbędna do poprawy jakości życia osób z chorobami psychicznymi lub zaburzeniami integracja społeczna oraz ochrona ich praw i godności. Dostępność służb opartych głównie na szczeblu środowiskowym pozwala pacjentom i ich rodzinom otrzymywać ciągłą i zindywidualizowaną odpowiedź na ich zapotrzebowanie. Jesteśmy przekonani, że społeczne i medyczne systemy wymagają integracji ich specyficznych pól działalności z dobrostanem człowieka jako celem nadrzędnym. Wymaga to:

  • Planowania adekwatnych środowiskowych służb zdrowia psychicznego dla ludzi we wszystkich przedziałach wiekowych, adekwatnie obsadzonych dobrze wyszkolonymi specjalistami pracującymi w wielospecjalistycznych zespołach i zintegrowanych z podstawową opieka medyczną.

  • Organizowania tych służb tak, by mogły zapewniać potrzebującym wszechstronną pomoc i jej kontynuację w ciągu całego ich życia, szczególnie w zakresie przewlekłych chorób psychicznych, monitorujących przechodzenie pacjenta spod opieki psychiatrii dziecięcej pod opiekę psychiatrii dla dorosłych.

  • Monitorowania i oceniania użyteczności, jakości i efektywności istniejących służb.

    Interwencje
    Chcemy zaoferować efektywne i stosowane adekwatnie interwencje, dostępne dla każdego na bazie jego potrzeb, zrównoważone w zakresie podstawowej i specjalistycznej profilaktyki poprzez:

  • Poprzez położenie nacisku na to, by interwencje, zarówno profilaktyczne, jak i terapeutyczne, bazowały na wiarygodnych i niezbitych dowodach; odkrycia naukowe powinny mieć zastosowanie w praktyce klinicznej.

  • Oparcie dobrej praktyki na połączeniu doświadczenia i podejść teoretycznych. Należy unikać stosowania modeli opartych na jednej teorii.

  • Stworzenie ogólnoeuropejskiego receptariusza do użytkowania w leczeniu psychofarmakologicznym dzieci i młodzieży.

    Profilaktyka
    Wierzymy, że zasadniczym pierwszym krokiem skierowanym w stronę zdrowia psychicznego jest profilaktyka. Popularyzowanie zdrowia psychicznego i dobrostanu zależne zwłaszcza od strategii profilaktycznych, powinno być ukierunkowane na indywidualne, rodzinne, środowiskowe i społeczne uwarunkowania zdrowia psychicznego, wraz ze wzmacnianiem czynników zapobiegawczych (takich jak elastyczność) i zmniejszaniem czynników ryzyka (podstawowa profilaktyka). Można to osiągnąć poprzez:

  • Rozwijanie programów nauczania szkolnego organizujących dzieciom większość spędzanego czasu. Przykłady zawierają szkolne podejścia ukierunkowane na psychologiczne umiejętności dbania o swe samopoczucie i zapobieganie przemocy w szkole.

  • Identyfikowanie matek obciążonych ryzykiem wystąpienia u nich depresji poporodowej i wczesne interweniowanie wobec diady „matka-dziecko” również w ramach wizyt domowych.

  • Uczenie umiejętności rodzicielskich w rodzinach „wysokiego ryzyka”(?) w celu poprawy rozwoju dzieci.

  • Wspieranie programów przeciwdziałających stygmatyzacji kierowanych do świadomości społecznej i wsparcie integracji społecznej pacjenta i jego/jej rodziny.

  • Wyasygnowanie odpowiednich środków zgodnie z potrzebami i możliwościami danego kraju.

    Prawa człowieka
    Jesteśmy przekonani o tym, że służby, interwencje i profilaktyka powinny być umiejscowione w strukturze zapewniającej podstawowe warunki do przestrzegania praw człowieka i różnorodności, zawierających prawa dzieci i młodzieży. Zdrowie psychiczne nie może być narzucane. To wymaga:

  • Planowania i rozwijania akcji z aktywnym zaangażowaniem rodziców lub prawnych opiekunów.

  • Umożliwianie dzieciom i nastolatkom decydowania o sobie stosownie od ich wieku i etapu rozwojowego.

  • Oszacowanie potrzeb drogą uwzględniającą kulturowe zaplecze i różnorodność dzieci, rodzin i środowisk.

    Szkolenie

    Wierzymy, że szkolenie młodych psychiatrów dziecięcych i specjalistów reprezentuje zasadniczy element rozwoju naszej dyscypliny, i to większe partnerstwo w obrębie Europy zaowocuje jakością badań naukowych i praktyki. Finansowanie badań powinno coraz bardziej przekraczać granice wskutek czego osiągałoby przysparzałoby zysku Europie. Wspieramy to poprzez:

  • Osiąganie większej spójności w trenowaniu celów i metod psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej w Europie jako wiedzy na polu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży stale rozwijanej i rozwijanie związanych z tym działań międzynarodowych.

  • Stymulując stosowanie najlepszych praktyk i najnowszych odkryć naukowych poprzez regularne dokształcanie zawodowe.

  • Wzmacniając wielospecjalistyczną praktykę przez udostępnianie szkoleń.

    Badania i informacje
    Jesteśmy przekonani, że wspólne wartości europejskiej psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej wymagają większej koordynacji informacji i badań, przynoszącej korzyści wszystkim użytkownikom. Doświadczenia jednego kraju nabierają wartości gdzie indziej. To wymaga:

  • Ujednolicenia krajowych i międzynarodowych wskaźników zdrowia psychicznego i jego zaburzeń u dzieci i młodzieży w celu stworzenia porównywalnego zestawu danych dla całej Europy.

  • Stymulacji międzynarodowych badań poprzez przeznaczenie środków na badania prowadzone w wielu ośrodkach.

  • Ustalenie mechanizmu zwracania uwagi podczas badań międzynarodowych na specyfikę lokalną.

 

Źródła

  1. Deklaracja Praw Dziecka, Proklamowana proklamowana przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji nr 1386 (XIV) z 20 listopada 1959, http://www.unhchr.ch/html/menu3/b/25.htm
  2. Genewska Deklaracja Praw Dziecka, przyjęta 26 września 1924, Liga Narodów, http://un-documents.net.net/gdrc1924.htm
  3. Konwencja Praw Dziecka, Dokument Narodów Zjednoczonych (ONZ?) Symbol Serii:ST/HR/UN, opublikowana przez Sekretariat Centrum Praw Człowieka, przyjęta do podpisu, ratyfikacji i udostępnienia rezolucją Zgromadzenia Ogólnego 44/25 z 20 listopada 1989, uprawomocniona 2 września 1990 zgodnie z artykułem 49
  4. Deklaracja Zdrowia Psychicznego dla Europy. Europejska Ministerialna Konferencja Zdrowia Psychicznego WHO: Oswajając Wyzwania, Tworząc Rozwiązania, Helsinki, Finlandia, 12-15 stycznia 2005 (http://www.euro.who.int/mnh/edoc06.pdf. udostępniony 20 grudnia 2006).
  5. Plan Działania na Rzecz Zdrowia Psychicznego w Europie. Europejska Ministerialna Konferencja Zdrowia Psychicznego WHO: Oswajając Wyzwania, Tworząc Rozwiązania, Helsinki, Finlandia, 12-15 stycznia 2005 (http://www.euro.who.int/mnh/edoc07.pdf. udostępniony 20 grudnia 2006).
  6. Zielona Karta. Poprawiając zdrowie psychiczne populacji. Ku strategii zdrowia psychicznego dla Unii Europejskiej. Komisja Europejska, Departament ds. Ochrony Zdrowia i Konsumentów, Bruksela 2005, COM(2005)484 (http://ec.europa.eu/health/ph_determinants/life_style/mental/green_paper/mental_gp_en.pdf, udostępniony 20 grudnia 2006).
(5)
Reklama
Komentarze