Zespół Munchausena w zastępstwie (MSBP) polega na świadomej kreacji przez rodziców/opiekunów objawów chorobowych u swoich dzieci lub osób starszych/niedołężnych nad którymi sprawują oni opiekę. Ocenia się, może on występować nawet u 2,8/100 000 dzieci. Zespół ten często współistnieje z innymi zaburzeniami psychicznymi. Uważa się, że jego podłożem jest nieodparta potrzeba/chęć zwrócenia uwagi na siebie i swoje dziecko. Prezentowane objawy są bardzo różnorodne i mogą powodować u poszkodowanych dzieci niebezpieczne konsekwencje z inwalidztwem, rozwojem zaburzeń psychicznych a nawet śmiercią włącznie. MSBP zazwyczaj diagnozowany jest u matek, które charakteryzują się dużym zainteresowaniem na temat przebiegu choroby swojego dziecka, dobrym kontaktem z pracownikami służby zdrowia oraz wykształceniem medycznym.

Postawienie właściwego rozpoznania jest niekiedy bardzo trudne, a zazwyczaj trudne. Opiera się ono głównie na wykazaniu rozbieżności między objawami zaobserwowanymi przez lekarza i matkę, dokładnej obserwacji zachowania osób podejrzanych o fabrykowanie objawów, weryfikacji wyników badań, tzw. teście separacji oraz wideorejestracji (zabroniona w Polsce). Terapia polega na wyleczeniu zaburzeń psychicznych poprzedzających wystąpienie MSBP, co zazwyczaj jest czasochłonne oraz na przeprowadzeniu terapii rodzinnej. W każdym przypadku, w którym istniej wysokie prawdopodobieństwo MSBP należy odizolować dziecko od rodzica i zawiadomić kompetentne służby.