Program Szczepień Ochronnych (PSO) na rok 2007 zasadniczo jest zbliżony do programu obowiązującego w roku 2006. W przeciwieństwie do lat ubiegłych, kiedy program szczepień zmieniał się w istotny sposób niemal każdego roku, tym razem wprowadzono jedynie "kosmetyczne" zmiany w porównaniu z programem obowiązującym w roku ubiegłym. Poniżej krótkie omówienie tych zmian:

1) Szczepienia przeciwko gruźlicy

Utrzymano zalecenie, aby szczepić BCG każdego zdrowego noworodka, a w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie - każdego z masą powyżej 2000g. Zlikwidowano natomiast dotychczasowe zalecenie szczepienia "w pierwszych 24 godzinach życia", wprowadzając w to miejsce rekomendację szczepienia "jednocześnie z pierwszym szczepieniem przeciwko wzw B". Upraszcza to organizację szczepień w czasie pobytu w Oddziale Noworodkowym.

Potwierdzono i podtrzymano szeroko dyskutowaną w roku 2006 decyzję likwidującą masowe szczepienia BCG dzieci w 7 i 12 roku życia.

2) Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

Bez zmian w porównaniu z rokiem 2006.

3) Szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi

Bez zmian w porównaniu z rokiem 2006. Niestety, nadal jako jeden z ostatnich krajów Unii Europejskiej stosujemy u niemowląt szczepionkę z pełnokomórkowymi antygenami krztuśca. Szczepionka DTaP (acellularna) jest refundowana tylko u dzieci otrzymujących dawkę przypominającą w 6 roku życia.

4) Szczepienie przeciwko poliomelitis

Bez zmian w porównaniu z rokiem 2006. Niestety, nadal jako jeden z ostatnich krajów Unii Europejskiej stosujemy żywą szczepionkę atenuowaną OPV u dzieci w 6 roku życia.

5) Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce

Uporządkowano skomplikowany system szczepień przypominających, mających objąć populację w wieku 10-13 lat, związany ze zmianą szczepionek monowalentnych przeciwko odrze i różyczce na trójwalentną MMR. Obecnie podstawową, ogólną zasadą kalendarza jest podanie pierwszej dawki MMR w 13-14 miesiącu życia oraz drugiej dawki MMR w 10. roku życia.

Jednoznacznie wyjaśniono, że dzieci, które otrzymały drugą dawkę MMR w 7 roku życia, nie wymagają doszczepiania w wieku 10-12 lat. Doszczepione powinny być tylko dzieci, które otrzymały w 7 roku życia szczepionkę monowalentną przeciwko odrze oraz dzieci w wieku 11 i 12 lat, które nie otrzymały w roku ubiegłym dawki zalecanej w wieku 10 lat.

6) Szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae

Ważna zmiana! W roku 2007 podjęto od dawna oczekiwaną decyzję refundacji obowiązkowego szczepienia przeciwko HiB dla wszystkich niemowląt w Polsce. W roku 2006 byliśmy ostatnim krajem w Unii Europejskiej, który nie refundował tych szczepień dla całej populacji dzieci...

Szczepienie przeciwko HiB wykonuje się w schemacie 3 dawek szczepienia podstawowego (razem ze szczepieniami DTP) oraz 1 dawki przypominającej w 16-18 miesiącu życia. Nadal nie są refundowane szczepionki skojarzone, zawierające w jednej strzykawce odpowiednie zestawy antygenów ("penta", "hexa" itp).

7) Szczepienia zalecane

Szczepienia zalecane nie są finansowane ze środków Ministerstwa Zdrowia lub Narodowego Funduszu Zdrowia, ale nie oznacza to, że są one mniej ważne od szczepień nazywanych obowiązkowymi. W wielu przypadkach są to szczepienia bardzo znaczące dla zdrowia dziecka, szczególnie jeżeli dziecko należy do jednej z tzw. grup ryzyka.

- szczepienie przeciwko Streptococcus pneumoniae (pneumokoki)

Narasta liczba dowodów na korzyści z powszechnych szczepień przeciwko pneumokokom, ale szczepienie to niestety nadal nie jest refundowane jako szczepienie obowiązkowe. Utrzymano zalecenie stosowania szczepionki Prevenar (szczepionka skoniugowana) jako szczepienia dodatkowego dla wszystkich zdrowych dzieci w wieku od 2 miesiąca do 2 roku życia. U dzieci z grup ryzyka szczepienie przeciwko pneumokokom jest zalecane także w przedziale wieku 2-5 lat.

- szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Zmieniono dolną granicę wieku szczepienia - aktualnie w Polsce jest zalecane dzieciom powyżej 9 miesiąca życia, które nie chorowały na ospę wietrzną. Większość krajów zachodnich rekomenduje szczepienie w wieku powyżej 12 miesiąca życia - lepsza immunogenność szczepionki. Uwaga! Odporność poszczepienna prawdopodobnie wygasa u dużej części pacjentów po około 4-6 latach. Z tego powodu kraje szczepiące rutynowo dzieci w 13 miesiącu życia zalecają drugą dawkę przypominającą po 5 latach.

- szczepienie przeciwko grypie

Jak w roku 2006. Zalecane wszystkim pacjentom przewlekle chorym oraz osobom ze stanami obniżonej odporności, jak również osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą ludzi.

- szczepienie przeciwko wzw A

Jak w roku 2006. Zalecane jako dodatkowe szczepienie u dzieci powyżej 1 roku życia, które nie chorowały na wzw A.

- szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Jak w roku 2006. Zalecane osobom przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby.

- szczepienie przeciwko Neisseria meningitidis (meningokok)

Sprecyzowano zalecenie zróżnicowania typu szczepionki w zależności od wieku dziecka. U niemowląt od 3 miesiąca życia zalecana szczepionka koniugowana. U dzieci powyżej 2 roku życia możliwe stosowanie szczepionki polisacharydowej.

- szczepienie przeciwko rotawirusom

Od roku 2007 wprowadzone do kalendarza szczepień zalecanych. Do stosowania doustnego (2 lub 3 dawki w zależności od typu szczepionki - Rotarix lub Rotateq). Początek szczepień od 6 tygodnia życia, odstępy 4 tygodnie. Ostatnia dawka musi być podana przed 24 tygodniem życia.

- szczepienie przeciwko HPV (rak szyjki macicy)

Pomimo dokonanego wprowadzenia szczepionki na rynek polski brak jakichkolwiek rekomendacji Głównego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącego Programu Szczepien Ochronnych na rok 2007 w formacie pdf jest do pobrania tutaj: pobierz plik (235 kb)

Piśmiennictwo:

1) Program szczepień ochronnych na rok 2007. Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 marca 2007 w sprawie zasad przeprowadzania szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym w 2007 roku.