Świadczeniami rodzinnymi są:

• zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
• świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne; zapomoga wypłacana przez gminy, kiedy to rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka;
• jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka popularnie zwana „becikowym.”

Od 1 września 2006r. zmieni się wysokość zasiłku rodzinnego i zasady wypłaty gdyż o jego wysokości zadecyduje wiek dziecka a nie jak do tej pory było, liczba dzieci w rodzinie. Zwiększony będzie zasiłek pielęgnacyjny a także dodatki do zasiłku rodzinnego, ale nie wszystkie. Wyższe będą cztery z siedmiu dodatków : z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na kształcenie i rehabilitację dziecka niepełnosprawnego, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego- dodatek jednorazowy, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Pozostałe, z tytułu urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka, nie ulegają zmianie.

 Od dnia 1 września 2006 r. nie ulegają zmianie wysokości świadczeń rodzinnych, które wynoszą:

1. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka - 1.000,00 zł;
2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - 400,00 zł miesięcznie;
3. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka:
   1. 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci,
   2. 250,00 zł miesięcznie na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie więcej jednak niż 500,00 zł na wszystkie dzieci;
4. świadczenie pielęgnacyjne - 420,00 zł miesięcznie;
5. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka - 1.000,00 zł na jedno dziecko.

Od 1 września świadczenia rodzinne wypłacają urzędy gminy lub miasta albo upoważnione do tego przez wójta, burmistrza czy prezydenta, ośrodki pomocy społecznej.

ZASIŁEK RODZINNY

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.
Zgodnie z nowymi zasadami o wysokości zasiłku rodzinnego zadecyduje wiek dziecka a nie jak do tej pory liczba dzieci w rodzinie.

Komu przysługuje zasiłek rodzinny a komu nie ?

Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne ( orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności ), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;

2. opiekunowi faktycznemu dziecka czyli osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka;

3. osobie uczącej się co oznacza osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się;

Zasiłek rodzinny należy się na dziecko do chwili ukończenia 18 lat lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia.
Jeśli dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności i jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej to do 24. roku życia.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje jeśli:

1. dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
2. dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej;
3. osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
4. dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
5. ⁽⁴³⁾ osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
   1. rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
   2. ojciec dziecka jest nieznany,
   3. powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
   4. sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

Wysokość zasiłku rodzinnego

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie

1. 44,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
2. 56,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
3. 65,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Prawo do zasiłku rodzinnego

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków ustala się na dany okres zasiłkowy, od 1 września do 31 sierpnia następnego roku.Wzór wniosku o zasiłek rodzinny i dodatki do niego określa Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne.

DODATKI DO ZASIŁKU RODZINNEGO

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki. O wszystkie dodatki może się ubiegać tylko osoba uprawniona do zasiłku rodzinnego. Jeśli nie spełnia warunków do otrzymania zasiłku rodzinnego, nie otrzyma też żadnego dodatku.
Jeżeli rodzina otrzymuje zasiłek rodzinny, to tym samym ma prawo ubiegać się o dodatki do tego zasiłku.

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu:

1) urodzenia dziecka;

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Może być również wypłacony opiekunowi faktycznemu dziecka do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.
W przypadku gdy opiekun wystąpi o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzi się więcej niż jedno dziecko podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
Dodatek tak jak dotychczas przysługuje jednorazowo, w wysokości 1.000,00 zł.

2) opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1. 24 miesięcy kalendarzowych;
2. 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
3. 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.

Dodatek nie przysługuje osobie uprawnionej jeżeli:

1. bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
2. podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
3. dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, w żłobku albo w przedszkolu, z wyjątkiem:
   1. dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności przebywającego w żłobku albo w przedszkolu z powodów terapeutycznych,
   2. dziecka przebywającego w zakładzie opieki zdrowotnej, z wyjątkiem instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
4. w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.

Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie.

3) samotnego wychowywania dziecka;

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1. drugi z rodziców dziecka nie żyje;
2. ojciec dziecka jest nieznany.

 Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją.

W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.

 W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, dodatek, nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie.

Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci.

4) wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej;

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.

Dodatek przysługuje w wysokości 80,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego

5. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:

1. do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;

2. powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości wyższej niż do 31 sierpnia 2006r.

1. 60,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
2. 80,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

6) rozpoczęcia roku szkolnego;

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

Przez szkołę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Dodatek nie zostanie wypłacony na dziecko, które rozpoczyna naukę w przedszkolu czy szkole wyższej.

Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko, co stanowi zmianę gdyż dotychczas było to 90,00zł.

7) podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:

1. w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 90 zł miesięcznie na dziecko albo
2. w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko.

Powyższe kwoty w stosunku do stanu sprzed 1 września 2006r. uległy zwiększeniu. 
Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Rada gminy w drodze uchwały może podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego. Podwyższenie kwot dodatków finansowane jest ze środków własnych gminy.

ŚWIADCZENIA OPIEKUŃCZE: ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY I ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNE

Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobom spełniającym warunki do jego przyznania, nawet jeśli nie przysługuje zasiłek rodzinny. Przysługuje niezależnie od wysokości dochodów na osobę w rodzinie, zależy wyłącznie od stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

 Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1. niepełnosprawnemu dziecku;
2. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3. osobie, która ukończyła 75 lat.
4. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Nie przysługuje natomiast osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia, jak również osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Zasiłek pielęgnacyjny od 1 września 2006r. należy się w wysokości 153,00 zł miesięcznie.

Świadczenie pielęgnacyjne

Otrzymuje je rodzina, w której dochód na osobę w 2005r. nie przekroczył 583 zł.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli:

1. osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;
2. osoba wymagająca opieki:
   1. pozostaje w związku małżeńskim,
   2. została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;
3. osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;
4. osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 420,00 zł miesięcznie.

ZAPOMOGA WYPŁACANA PRZEZ GMINY

Rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka.
Szczegółowe zasady udzielania zapomogi określa uchwała rady gminy.
Wypłaty zapomóg finansowane są ze środków własnych gminy.

USTAWA:

Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, tekst ujednolicony (urzędowa wersja jednolitego tekstu jest opublikowana w Dz.U. z 2006r. nr 139,poz 992).

ROZPORZĄDZENIE

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.05.105.881 ze zm.).