Moczenie nocne jest częstym problemem dzieci. Jak wynika z danych statystycznych 10% sześciolatków moczy się w nocy [D.Brett, 2000]. U większości z nich występuje tzw. moczenie pierwotne (gdy dziecko moczy się nieprzerwanie od urodzenia, nie wyrabiając umiejętności kontrolowania mikcji w ciągu nocy), u reszty natomiast moczenie wtórne (dotyczy sytuacji gdy dziecko zachowywało suchość a następnie znowu zaczęło się moczyć). Czasami jest to związane ze stresem i trudnymi wydarzeniami jak np. narodziny rodzeństwa, wyjazdem rodzica czy pójściem do przedszkola. Niezależnie jednak jakie są przyczyny moczenia wywołuje to ogromne psychologiczne skutki w psychice dziecka.

Dziecko budzące się każdego dnia w mokrym łóżku – nawet bez słów krytyki ze strony innych – czuje się sfrustrowane i przygnębione. Sytuacja staje się znacznie bardziej traumatyczna, gdy fakt moczenia jest powodem karcenia lub wyśmiewania przez rodziców. Na skutek stałego przeżywania negatywnych uczuć dziecko uruchamia mechanizmy obronne starając się ukryć ślady wydarzeń nocnych, co z reguły jednak nie udaje się i nie przynosi korzyści psychicznej, lecz pogłębia frustrację i niską samoocenę.

Przeprowadzone badania własne wykazały, iż aż 73% badanych dzieci moczących cechowało niskie poczucie własnej wartości przejawiające się tym, że zabiegały one o jak najlepszą opinię otoczenia, starały się pokazać w jak najlepszym świetle – nie przyznając się do typowych dla wieku drobnych przewinień.

Ponadto większość dzieci z tym problemem cechuje nieśmiałość i brak pewności siebie. Obawiają się one o to, by ktoś nie odkrył ich tajemnicy. Dlatego też z obawy przed ośmieszeniem przez rówieśników nie wyjeżdżają zwykle na Zielone Szkoły, nie śpią u koleżanek i kolegów, co w konsekwencji często przyczynia się do odrzucenia przez grupę (mając mniej wspólnych przeżyć z grupą nie mają zwykle ochoty na przebywanie z nimi i rozpamiętywanie wspólnych chwil, gdy ono było tam nieobecne). Tajemnica ta istnieje zazwyczaj nie tylko w stosunku do kolegów i koleżanek, lecz również rodziny. Dziecko nie nocuje więc u swoich kuzynów czy nawet często babci. Odkrycie tajemnicy w większości przypadków wiąże się ośmieszeniem przed innymi, wyśmiewaniem i dokuczaniem.

Bardzo trudna sytuacja dla dziecka moczącego występuje wtedy gdy problem ten dotyczy tylko jego spośród rodzeństwa (najgorszy scenariusz jest taki, kiedy dziecko moczące się jest najstarsze a młodsze rodzeństwo dawno już przestało się moczyć).

Rodzice chcący zazwyczaj dobrze dla swojego dziecka uciekają się do różnych – nie zawsze dobrych dla psychiki dziecka – metod mających zlikwidować (lub czasem zatuszować) istniejący problem. Dzieci z moczeniem nocnym zapytane o najbardziej przykre dla nich sposoby zwalczania problemu na jednym z pierwszych miejsc wymieniają powrót do stosowania pieluch. Wiedząc, że ich rówieśnicy dawno z nich wyrośli czują się zażenowane i zawstydzone a także traktowane przez najbliższych jak upośledzone [D.Brett, 2000]. Nierzadko dzieci moczące się są wyśmiewane, poniżane lub nawet bite za zmoczenie łóżka, co istotnie potęguje konsekwencje psychologiczne moczenia.

W prawidłowym postępowaniu wobec dziecka dotkniętego problemem moczenia nocnego powinno się przestrzegać kilku zasadniczych reguł:

 

• Nigdy nie karcić dziecka za zmoczenie łóżka

 

 

• Nie żartować z tego tematu, nie opowiadać znajomym, dalszej rodzinie, etc. Nie wolno publicznie na ten temat rozmawiać.

 

 

• Wielokrotnie powtarzać dziecku, że to nie jego wina, iż się moczy.

 

 

• Nauczyć dziecko, że do jego obowiązków należy włożenie mokrego prześcieradła do pralki (po to by odciążyć rodziców a dziecko nauczyć sprzątania po sobie skutków swoich zachowań i reakcji – w sposób zdrowy i humanitarny).

 

 

• Wyjaśnić dziecku, że problem moczenia dotyczy również często innych dzieci w jego wieku, o czym jednak się nie mówi. Jeśli, któryś z rodziców w dzieciństwie też długo się moczył, warto o tym powiedzieć dziecku (to bardzo podniesie poczucie jego wartości oraz wykaże, że ktoś – w tym przypadku osoba znacząca – miał także taki problem i sobie z nim poradził, choć nie było łatwo).

 

 

• W każdym przypadku moczenie nocne wymaga konsultacji z lekarzem pediatrą, którego zadaniem jest przeprowadzane diagnostyki wykluczającej organiczne przyczyny moczenia oraz podjęcie decyzji o dalszym postępowaniu. Często konieczne jest leczenie przy współudziale lekarza nefrologa dziecięcego, psychologa i psychiatry. Pomoc psychologiczna może być potrzebna przy ustaleniu przyczyn i tła moczenia (głównie wtórnego) a także w celu podniesienia poczucia wartości dziecka.

 

 

• Bardzo pomocne w leczeniu moczenia jest prowadzenie kalendarzyka, w którym zaznacza się “suche” noce. Zaznaczanie w kalendarzu “dobrych” nocy jest formą nagradzania dzieci za “suche” noce i stanowi formę terapii behawioralnej przyczyniając się do zmniejszenia częstości moczeń.

 

 

• Zawsze moczenie nocne stanowi dla dziecka niezwykle ciężki i wstydliwy problem, nawet wówczas gdy jawnie neguje ono przykre doznania psychiczne związane tą dolegliwością. Dzieci moczące się czują się przez gorsze od innych, dlatego warto umówić dziecko z psychologiem, który pracuje z takimi problemami. Pomoże to uporać się z silnym dyskomfortem nie tylko dziecku, ale również ułatwi rodzinie rozwiązanie frustrującej i męczącej sytuacji.

 

 

• Za wszelką cenę należy podejmować walkę z moczeniem nocnym u dzieci, bagatelizowanie problemu stanowi bowiem jedynie przedłużanie cierpienia dziecka oraz zwiększa potencjalne niekorzystne następstwa psychiczne dla jego osoby. W świetle literatury naukowej wydaje się, że zaburzenia emocjonalne stanowią tutaj nie przyczynę ale skutek moczenia nocnego. Najbardziej korzystne jest zatem szybkie i skuteczne wdrożenie odpowiedniej terapii.

BIBLIOGRAFIA:

1.Brett Doris: Opowiadania dla Twojego (nieco starszego) dziecka. Część 2. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk 2000

2. Kaplan Harold I,Sadock Benjamin J: Psychiatria kliniczna. Urban & Partner. Wrocław 1998.

3.Molicka Maria: Bajki terapeutyczne. Media Rodzina. Poznań 1999

4. Scully James H: Psychiatria. Urban & Partner. Wrocław 1998