Do odwodnienia ustroju dochodzi już wtedy, gdy utrata wody wynosi 1% ciężaru ciała. Widoczne objawy odwodnienia występują przy zmniejszeniu masy ciała o 3%, natomiast przy utracie masy ciała wynoszącej powyżej 10% objawy te mają ciężki, zagrażający życiu dziecka charakter. Im mniejsze dziecko tym szybciej dochodzi u niego do odwodnienia. Najczęstszą przyczyną odwodnienia ustroju u dziecka jest biegunka i/lub wymioty. Odwodnienie może wystąpić również w przebiegu gorączki, zwłaszcza w upalny dzień, jeśli dziecko nie otrzymuje zwiększonej ilości płynów. Ponadto odwodnienie rozwija się w również przebiegu nierozpoznanych, lub źle leczonych schorzeń takich jak:

• cukrzyca,
• moczówka prosta,
• niewydolność nerek.

Jeżeli znana jest aktualna masa ciała dziecka, to najprostszym sposobem określenia stopnia odwodnienia jest zważenie dziecka. 

Niewielkie odwodnienie zwykle nie daje zauważalnych objawów klinicznych. W odwodnieniu umiarkowanym dziecko może być niespokojne, pobudzone, jest spragnione, pije łapczywie. W czasie płaczu nie ma łez, a błona śluzowa jamy ustnej i język są suche, obłożone nalotem. Ciężko odwodnione dziecko jest senne, apatyczne, wiotkie, ma zaburzenia świadomości, często jest tak słabe, że nie potrafi samodzielnie pić, nie krzyczy lub głos jest chrapliwy, ujęta w dwa palce i puszczona skóra brzucha nie powraca natychmiast na swoje miejsce. Ważnym wskaźnikiem odwodnienia w biegunce, wymiotach, gorączce jest skąpe moczenie lub całkowity brak oddawania moczu.