Krwinki białe są komórkami odgrywającymi istotną rolę w procesach obronnych ustroju. Prawidłowo ich liczba we krwi obwodowej wynosi od 4.000 do 10.000 w mm³ (w oznaczeniach według układu SI: 4,0 – 10,0 x 10⁹/l). Leukopenią nazywa się więc obniżenie liczby leukocytów poniżej 4,0 x 10⁹/l. Obniżenie liczby leukocytów może dotyczyć wszystkich rodzajów komórek składających się na krwinki białe (granulocyty obojętnochłonne, granulocty zasadochłonne, granulocyty kwasochłonne, limfocyty i monocyty), częściej jednak dotyczy jednej z dwóch głównych linii komórkowych: granulocytów (= granulocytopenia) lub limfocytów (= limfopenia).

Pełna interpretacja obniżonej leukocytozy jest więc możliwa tylko po wykonaniu ręcznego rozmazu krwi obwodowej. Niewielkie zmniejszenie się leukocytozy (do 3,0 x 10⁹/l) jest zjawiskiem normalnym w większości ostrych zakażeń wirusowych i w początkowej fazie niektórych zakażeń bakteryjnych. W rozmazie krwi obwodowej zwraca wtedy uwagę obniżenie się liczby granulocytów obojętnochłonnych ze względną przewagą odsetkową limfocytów. Leukopenię z obniżeniem liczby limfocytów obserwuje się u dzieci przewlekle leczonych kortykosterydami (Encorton). Niskie wartości leukocytów są też często spotykane u dzieci niedożywionych. W literaturze spotyka się również opisy całkowicie zdrowych pacjentów, u których występuje obniżenie leukocytozy nawet do 3,0 x 10⁹/l.