Serwisy Medforum

Gronkowiec złocisty w wymazie z gardła lub z nosa

Gronkowiec złocisty w wymazie z gardła lub z nosa
Fot. medforum
(3)

Gronkowce są bakteriami zaliczanymi do Gram-dodatnich ziarniaków. Ich nazwa pochodzi od wyglądu komórek bakteryjnych, które są kuliste i układają się w nieregularne skupiska przypominające winne grona. Gronkowce mogą być zarówno składnikiem fizjologicznej flory bakteryjnej skóry, gardła i nosa, jak też mogą powodować różne poważne zakażenia.

Gronkowiec złocisty - Objawy i przebieg

Gronkowiec złocisty

Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) jest bakterią potencjalnie patogenną, jednak wyhodowanie tego szczepu w wymazie z gardła lub nosa nie jest tożsame z potwierdzeniem, że to właśnie gronkowiec jest przyczyną dolegliwości dziecka. Nie oznacza to również bezwzględnej konieczności włączania antybiotykoterapii, aczkolwiek zwykle jest to zalecane.

Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) jest stale obecny w przedsionku nosa lub w gardle u około 20-30% wszystkich zdrowych ludzi (nosicielstwo stałe). U kolejnych 20-30% obserwuje się nosicielstwo okresowe.

Gronkowce są stale obecne w całym otoczeniu człowieka (skóra, ubranie, bielizna osobista, przybory toaletowe). U większości ludzi wytwarza się stan równowagi pomiędzy potencjalną zjadliwością bakterii, a odpornością organizmu. W takich sytuacjach gronkowiec jest w zasadzie bakterią komensalną (nieszkodliwą).

Zagrożeni rozwojem pełnoobjawowego zakażenia są natomiast ludzie z obniżoną odpornością (noworodki, niemowlęta i małe dzieci, ludzie niedożywieni, przewlekle chorzy na inne choroby, po zabiegach operacyjnych itp.).

Gronkowiec złocisty - Kiedy udać się do lekarza

Stwierdzenie Staphylococcus aureus w wymazie z gardła lub nosa nie zawsze wymaga bezwzględnego leczenia antybiotykiem. Stała obecność gronkowców w naszym najbliższym środowisku oraz u co najmniej 30% zdrowych ludzi w otoczeniu dziecka powoduje, że nawet po skutecznej eliminacji gronkowca z gardła lub nosa dziecka, bardzo łatwo i szybko dochodzi do ponownej kolonizacji nowymi szczepami tej bakterii.

Ewentualne leczenie antybiotykiem może niekiedy być nawet szkodliwe. W miejsce "łagodnych" i wrażliwych na wszystkie antybiotyki bakterii, fizjologicznie znajdujących się w gardle i nosie, mogą wejść nowe szczepy gronkowca, bardziej chorobotwórcze i oporne na większość rutynowo stosowanych antybiotyków (tzw. szczepy MRSA).

Niewątpliwie należy leczyć wszystkie przypadki objawowych zakażeń gronkowcowych, zwłaszcza zakażeń szczepami znanymi jako bardziej patogenne (MRSA). Szczególnej czujności wymagają także zakażenia gronkowcowe u dzieci przewlekle chorych na inne schorzenia (nerek, wątroby, płuc) oraz u dzieci młodszych i cierpiących na różnorodne zaburzenia odporności.

Leczenia wymagają też bezobjawowi nosiciele stykający się z najmniejszymi dziećmi lub z osobami z obniżoną odpornością (personel oddziałów noworodkowych, oddziałów chirurgicznych i onkologicznych, pracownicy żłobków i przedszkoli, kuchni itp.). W innych przypadkach rutynowe leczenie nosicielstwa jest bardzo kontrowersyjne.

Niezależnie od powyższych rozważań należy podkreślić, że diagnostyka i leczenie zakażeń Staphylococcus aureus w każdym przypadku musi być prowadzona pod nadzorem i tylko na wyraźne zalecenie lekarza.

Gronkowiec złocisty - Leczenie

W postępowaniu domowym należy przestrzegać podstawowych zasad higieny, zwłaszcza przy obecności w domu dzieci do 3 roku życia lub dzieci przewlekle chorych. Nie należy samodzielnie "rutynowo" wykonywać wymazów, ani naciskać na lekarza aby zlecał leki przeciwbakteryjne w celu eliminacji nosicielstwa gronkowców, bowiem efekt końcowy może być odwrotny od oczekiwanego.

(3)

Materiały zawarte w dziale Specjalista Radzi mają charakter informacyjny i należy je traktować jako dodatkową pomoc przy udzieleniu niezbędnej pomocy choremu oraz jako ewentualny wstęp do leczenia przez specjalistę. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za efekty zastosowania w praktyce informacji umieszczonych w dziale Specjalista Radzi.

Autor/autorzy opracowania:

Bibliografia:

  1. "Przegląd mikrobiologii lekarskiej" Jawetz E. i wsp., PZWL, Warszawa 1991, 314-321.
  2. "Zarys kliniki chorób zakaźnych" Januszkiewicz J. (red.), PZWL, Warszawa 1994, 63-68.

 

Komentarze