Zaloguj
Reklama

Żywienie zdrowych dzieci między 1 a 3 rokiem życia

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • dr med. Jarosław Kwiecień, specjalista pediatra, adiunkt I Katedry Pediatrii w Zabrzu Śląskiej Akademii Medycznej

Kategorie ATC:


Żywienie zdrowych dzieci między 1 a 3 rokiem życia
Fot. medforum
(3)

Artykuł przedstawia zasady racjonalnego odżywiania dzieci powyżej pierwszego roku życia. Opisano najczęstsze nieprawidłowości żywienia dzieci w wieku 1-3 lat oraz możliwe konsekwencje zdrowotne.

Większość matek bardzo dużo uwagi poświęca diecie dziecka w pierwszym roku życia. Niestety, zbyt często zapominamy, że zdrowe odżywianie jest bardzo ważne także w późniejszym okresie życia. Tymczasem to właśnie w wieku 2-3 lat dziecko wyrabia swoje preferencje w zakresie potraw i zaczyna decydować o tym, co będzie jeść.

Preferencje smakowe dziecka wynikają zarówno z różnic genetycznych jak i doświadczeń „smakowych” zebranych we wczesnym okresie życia. Dzieci wykazują wrodzony apetyt na słodycze oraz niechęć do potraw gorzkich i kwaśnych. Te wymienione powyżej czynniki często bywają przyczyną, że dieta małych dzieci bywa niewłaściwie zbilansowana. Konsekwencją źle zbilansowanej diety może być z jednej strony niedobór masy ciała i towarzyszące mu niedobory istotnych składników odżywczych, a z drugiej strony tendencja do nadwagi i otyłości.

Najczęstszymi nieprawidłowościami żywieniowymi stwierdzanymi w tej grupie wiekowej są:

  • niskie spożycie wapnia,
  • stosunkowo częste niedobory żelaza, potasu, magnezu i jodu,
  • niskie spożycie cynki i miedzi,
  • niska zawartość błonnika w diecie,
  • niedobór witaminy D,
  • nadmiar słodkich soków i przekąsek.

Okres życia po ukończeniu 1. roku to okres dużej ruchliwości, zwykle gorszego apetytu i większych wymagań smakowych. Konsekwencją takiego stanu rzeczy bywa żywienie dziecka „przy okazji” żywienia osób dorosłych. Najczęściej popełniane błędy to zbyt małe spożycie warzyw i owoców, nadmiar słodyczy czy podawanie niemodyfikowanego mleka krowiego. Skutkiem jest brak pełnego pokrycia zapotrzebowania dobowego na wapń, witaminę D, żelazo i jod. Nadmiar słodyczy, słodkich soków oraz spożywanie przekąsek przy ograniczonej aktywności fizycznej jest przyczyną narastającej w Europie „epidemii” nadwagi i otyłości u dzieci.

W 2003r pod kierownictwem prof. Jadwigi Charzewskiej, Kierownika Zakładu Epidemiologii i Norm Żywienia IŻŻ, przeprowadzono monitoring sposobu żywienia mieszkańców Warszawy. Wyniki badań wykazały jednoznacznie, że w diecie polskich dzieci zawartość wapnia i witaminy D jest dalece niewystarczająca. Jednocześnie stwierdzono zbyt duże spożycie fosforu. Główną przyczyna jest nieprawidłowa dieta ze zbyt małym spożyciem mleka i jego przetworów, a także ryb w każdej postaci. Zbyt dużo natomiast w tej grupie wiekowej spożywa się mięsa i wędlin, przetworów garmażeryjnych, słodyczy, słodzonych i gazowanych napojów.

Ponadto w badanej grupie wiekowej stwierdzono niedobór żelaza i jodu w diecie. Mleko krowie stanowi nadal główny element diety dostarczający znacznych ilości kalorii i białka oraz wiele witamin i minerałów. Niestety nie jest rozpowszechniona wiedza na temat jego ograniczeń żywieniowych, takich jak zupełny brak witaminy D, niewielkie ilości żelaza i niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Dlatego jednym ze sposobów zapobiegania powstawaniu powyższych niedoborów jest podawanie mleka modyfikowanego powyżej 1 roku życia. Mleka takie zawierające w nazwie określenie „Junior” zawierają mniej białka w porównaniu z mlekiem krowim, są wzbogacone w żelazo, witaminę D3 oraz tłuszcz roślinny. Posiadają odpowiednią wartość energetyczną zgodną z zapotrzebowaniem dziecka powyżej 1 roku życia. Mleko modyfikowane, wobec zbyt małego w naszym kraju spożycia ryb, jest także cennym źródłem jodu.

fot. panthermedia

Wraz z końcem 1. roku życia dzieci zwykle przestają otrzymywać witaminę D, co może być przyczyną niedoboru tej witaminy u dzieci pijących zbyt mało mleka. Ocenia się, że dopiero spożywanie 500ml mleka modyfikowanego pokrywa dobowe zapotrzebowanie na witaminę D dziecka w wieku powyżej 1 roku.

W 2. roku życia, gdy mleko przestaje pełnić rolę głównego pokarmu i podstawowego źródła składników odżywczych modyfikacja diety staje się koniecznością. Właściwy dobór składników pokarmowych, podawanie świeżych, nieprzetworzonych produktów, ograniczenie barwników i konserwantów zapewnia harmonijny rozwój dziecka. Należy pamiętać o regularnym podawaniu posiłków oraz odpowiedniej formie ich spożywania, gdyż przyzwyczajenia, których dziecko nabywa we wczesnym dzieciństwie procentują w dalszym okresie życia.

BIBLIOGRAFIA:

1) K.Kubicka, W.Kawalec „Pediatria” PZWL Warszawa 1999
2) J.Socha „Żywienie dzieci zdrowych i chorych” PZWL Warszawa 2002
3) M.Krawczyński „Propedeutyka pediatrii” PZWL Warszawa 2005
4) M.Krawczyński „Norma kliniczna w pediatrii” PZWL Warszawa 2005
5) L.Kopczyńska-Hanuszko „Żywienie dzieci powyżej 1.roku życia” Nutricia 2005

(3)
Reklama
Komentarze