Zaloguj
Reklama

Zaburzenia dróg łzowych u dzieci

Źródło tekstu:

  • 1/ M.H. Niżankowska: Podstawy okulistyki., Wyd. Med. Volumed, Wrocław, 2000.


    2/ M. Grałek: Okulistyka pediatryczna i zez., Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław 2004.


    3/ J.J. Kański: Okulistyka kliniczna, Wyd. Med., Urban & Partner, Wrocław 1997.

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Zaburzenia dróg łzowych u dzieci
Fot. Pantherstock
(0)

Niedrożność dróg łzowych jest schorzeniem dotyczącym około 5% donoszonych niemowląt. W artykule omówiono przyczyny, objawy kliniczne, kryteria rozpoznania oraz metody lecznia tego schorzenia.

Narząd łzowy składa się z części wydzielniczej czyli gruczołowej, oraz z części odprowadzającej czyli dróg łzowych. Gruczoł łzowy jest położony powyżej kąta bocznego powiek górnych, kilka gruczołów dodatkowych leży w sklepieniu górnym spojówki. Drogi łzowe rozpoczynają się od punktów łzowych zlokalizowanych w przyśrodkowej części powieki górnej i dolnej, z każdego punktu kanaliki łzowe pionowe (ok. 2mm długości) a następnie poziome (ok. 8mm) prowadzą do woreczka łzowego, położonego w przyśrodkowej ścianie oczodołu. Woreczek łzowy przechodzi ku dołowi w przewód nosowo-łzowy uchodzący do przewodu nosowego dolnego. Kanalizacja dróg łzowych trwa do końca ciąży.

Schorzenia dotyczące dróg łzowych u dzieci można podzielić na:

-wady rozwojowe

-przepuklinę woreczka łzowego

-niedrożność kanału nosowo-łzowego

Wady wrodzone to zarośnięcie punktu łzowego spowodowane nie zakończoną kanalizacją odcinka górnego dróg łzowych. Objawia się zastojem łez lub wypływem łez na zewnątrz, charakterystyczne jest to że są one czyste, wydzielina śluzowa lub śluzowo-ropna nie jest w tym przypadku typowa. Leczenie polega na próbie rozszerzenia punktu i perforacji błony igłą, a w razie niepowodzenia na zastosowaniu zabiegu chirurgicznego.

Nadliczbowe punkty łzowe są również traktowana jako anomalia rozwojowa i nie wymagają leczenia.

Wrodzona przetoka łzowa występuje w postaci przewodu łączącego kanalik lub woreczek łzowy z powierzchnią skóry powieki dolnej. W przypadku długo utrzymujących się objawów i braku skłonności do samoistnego zamknięcia się przetoki konieczne jest jej usunięcie.

Przepuklina woreczka łzowego (dacryocele) występuje rzadko. Pierwsze objawy widoczne są już przy urodzeniu. Torbielowatemu, niebieskawemu obrzękowi na wysokości kąta przyśrodkowego i poniżej niego towarzyszy nadmierne łzawienie. Zmiana bardzo rzadko może występować obustronnie. Objawem różnicującym z przepukliną mózgową jest pulsowanie tej ostatniej. Przy różnicowaniu należy również brać pod uwagę naczyniak i torbiel skórzastą. W leczeniu zastoju początkowo stosuje się masaż z podawaniem miejscowo antybiotyków. W ciągu kilku tygodni, gdy choroba nie ustępuje samoistnie, może rozwinąć się infekcja. Przy nieskuteczności stosowania masażu, po ok. 2 tygodniach rozważa się możliwość sondowania i płukania dróg łzowych, jednak nie wcześniej jak po ukończeniu przez dziecko 1 miesiąca życia.

Niedrożność kanału nosowo-łzowego jest najczęstszym schorzeniem dotyczącym dróg łzowych. Występuje u ok. 5% donoszonych niemowląt. Często może występować obustronnie. Pierwsze objawy polegają na nadmiernym łzawieniu i obecności śluzowej lub śluzowo-ropnej wydzieliny w worku spojówkowym, na brzegach powiek i na rzęsach. Wystąpić mogą już w pierwszym miesiącu życia (u 80-90% pacjentów). Delikatne uciśnięcie okolicy worka łzowego powoduje wypływanie mętnego płynu z punktów łzowych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić: zarośnięcie punktów łzowych i kanalików, zapalenie spojówek, zapalenie powiek oraz najpoważniejszą rokowniczo jaskrę wrodzoną. Leczenie początkowo obejmuje masaż woreczka łzowego wykonywany kilka razy dziennie oraz miejscowe podawanie antybiotyków (w kroplach lub w maści). Technika masażu polega na ucisku palcem powyżej kąta przyśrodkowego oka i przesuwaniu palca w dół wzdłuż odpowiedniego boku nosa. Zaleca się czterokrotne powtarzanie masażu po 10 ucisków. Po masażu stosuje się leki. Poprawa powinna nastąpić w ciągu kilku dni. Przedłużanie leczenia zachowawczego przez kilka tygodni czy miesięcy jest błędne. Skuteczność leczenia zachowawczego jest oceniana na 50-90%. W razie jej braku konieczne jest sondowanie dróg łzowych. U młodszych dzieci zabieg ten wykonuje się w gabinecie lekarskim bez konieczności znieczulania ogólnego. Sondowanie jest zabiegiem radykalnym i bezkrwawym, wymaga jednak dużej wprawy wykonującego. Po pierwszym sondowaniu dolegliwości ustępują w 90%, przy powtarzaniu zabiegu w kolejnych 6%. Po zabiegu należy kontynuować masaż przez 1-2 tygodnie. Efekt ostateczny można ocenić minimum po tygodniu od odstawienia leczenia a niekiedy dłużej. W przypadku nieudanego sondowania nawroty występują po ok. miesiącu. Wskazane jest wówczas powtórzenie zabiegu w ciągu kilku tygodni. Jako możliwe powikłanie może dojść do wytworzenia tzw. fałszywej drogi, która powstaje w przypadku niewłaściwego przeprowadzenia zgłębnika. Jej utrwalanie powoduje przewlekły stan zapalny. Jeżeli po dwukrotnym sondowaniu nadal występują objawy niedrożności wykonuje się operacyjne połączenie woreczka łzowego z jamą nosa (zespolenie spojówkowo- workowo- łzowe, dacryocystorhinostomia).

 

(0)
Reklama
Komentarze