Zaloguj
Reklama

Szczepionki skojarzone - nowoczesna metoda szczepienia niemowląt i dzieci

Recenzenci:

  • dr med. Jarosław Kwiecień, specjalista pediatra, adiunkt I Katedry Pediatrii w Zabrzu Śląskiej Akademii Medycznej

Źródło tekstu:

  • "Szczepionki skojarzone" Grzesiowski P. Materiały Sympozjum "Częste problemy w praktyce pediatrycznej" Medycyna Praktyczna 2000.
    "Indeks leków Medycyny Praktycznej" Kraków 2004.
    "Program szczepień ochronnych na rok 2005" Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego.
    American Academy of Pediatrics: Recommended Childhood and Adolescent Immunization Schedule, United States, July-December 2004.
    Aktualne zalecenia Komitetu Doradczego ds. Szczepień Ochronnych (ACIP) Centers for Disease Control and Prevention 2004. Medycyna Praktyczna 2004; 4(34): 29-35.

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Szczepionki skojarzone - nowoczesna metoda szczepienia niemowląt i dzieci
Fot. medforum
(4)

Wielu rodziców i lekarzy obawia się szczepionek zawierających wiele antygenów w jednej porcji szczepionki, tymczasem jest to metoda nowoczesna, skuteczna i bezpieczna. W poniższym tekście przedstawiono podstawowe wiadomości o szczepionkach skojarzonych dostępnych w naszym kraju.

Szczepienia dla dzieci

Regularne szczepienie całych roczników dzieci jest podstawowym narzędziem w zwalczaniu chorób zakaźnych. W naszym kraju szczepieniami obowiązkowymi są szczepienia przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi (kokluszowi), polio, odrze, śwince i różyczce.

Oprócz powyższych szczepień istnieje duża grupa chorób, którym można zapobiec poprzez przeprowadzenie szczepień dodatkowych. Główny Inspektor Sanitarny rekomenduje (wszystkim lub wybranym grupom pacjentów) dodatkowe szczepienia przeciwko następującym chorobom: wirusowe zapalenie wątroby typu A, zakażenia spowodowane przez Haemophilus influenzae grupy B, zakażenia spowodowane przez Streptococcus pneumoniae, zakażenia spowodowane przez Neisseria meningitidis gr. C, kleszczowe zapalenie mózgu, grypa, ospa wietrzna.

Duża liczba chorób, przeciwko którym zaleca się szczepienia doprowadziła do poważnego obciążenia kalendarza szczepień. Wielu rodziców z obawą patrzy na obowiązek wielokrotnego zaszczepienia niemowlęcia przeciwko kilku chorobom jednocześnie i niechętnie przyjmuje konieczność jednoczesnego podania niekiedy 3 lub 4 iniekcji.

Szczepionki skojarzone

Na szczęście postęp technologiczny doprowadził do stworzenia tzw. szczepionek skojarzonych, zawierających w jednej porcji szczepionki antygeny uodparniające przeciwko kilku chorobom jednocześnie. Pozwala to oszczędzić dziecku wielokrotnych ukłuć i uzyskać pełne uodpornienie w stosunkowo krótkim czasie.

Notabene, szczepionki skojarzone trudno traktować jako zupełną nowość, ponieważ pierwszą stosowaną u dzieci szczepionką skojarzoną była szczepionka DT (przeciwko błonicy i tężcowi), która weszła do użycia już w latach 20-tych XX wieku (!). Powstała na jej bazie szczepionka DTP (przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi - zawierająca pełnokomórkowy składnik krztuśca) jest z powodzeniem stosowana od ponad 50 lat. W świadomości rodziców szczepionki te są akceptowane od wielu lat, niemniej wprowadzenie dużej grupy nowych szczepionek skojarzonych spowodowało liczne obawy.

Niepokoje rodziców i lekarzy dotyczyły w szczególności:

  1. skuteczności (obawiano się, że połączenie antygenów różnych zarazków obniża skuteczność immunizacji przeciwko poszczególnym chorobom)
  2. reakcji układu odpornościowego dziecka (obawiano się, że stymulacja wieloma antygenami jednocześnie może zaburzyć pracę własnego układu immunologicznego)
  3. objawów ubocznych (obawiano się, że reakcje poszczepienne będą bardziej nasilone niż przy szczepionkach pojedynczych)
  4. odległych powikłań (wysuwano koncepcje, że szczepionki skojarzone są związane z większą częstością autyzmu, alergii, nieswoistych zapaleń jelit i innych chorób).


fot. panthermedia

Badania naukowe i obserwacja dzieci szczepionych szczepionkami skojarzonymi nie potwierdziły tych obaw.

Ad 1
Nowoczesne szczepionki skojarzone mają specjalny system tzw. adjuwantów, czyli substancji zwiększających skuteczność stymulacji antygenami szczepionkowymi. Wprawdzie pierwsze badania sugerowały mniejszą skuteczność u dzieci <2 roku życia szczepionek zawierających w jednej iniekcji acellularny składnik krztuśca z antygenami Haemophilus influenzae, ale zmieniona technologia wyeliminowała te niedostatki. Obecnie każda szczepionka skojarzona jest tak samo immunogenna jak każdy pojedynczy składnik tej szczepionki.

Ad 2
Nowoczesne szczepionki są technologicznie znacznie doskonalsze od preparatów starszej generacji. Dokładne badania wykazały, że współczesne szczepionki skojarzone zawierają łącznie mniej antygenów od szczepionek starszego typu DT lub DTP. Nie wykazano żadnego negatywnego wpływu tych szczepionek na czynność układu odporności niemowlęcia.

(4)
Reklama
Komentarze