Zaloguj
Reklama

Rola bakterii otoczkowych w zakażeniach dzieci do 5 roku życia

Rola bakterii otoczkowych w zakażeniach dzieci do 5 roku życia
Fot. medforum
(5)

Obraz kliniczny i możliwości zapobiegania zakażeniom bakteriami otoczkowymi, stanowiącym duże zagrożenie dla dzieci poniżej 5 roku życia

Bakteriami otoczkowymi są silnie patogenne drobnoustroje: meningokoki, pneumokoki oraz Haemophilus influenzae. Pojęcie bakterie otoczkowe oznacza bakterie, u których na zewnątrz od ściany komórkowej występuje gruba, śluzowa otoczka zbudowana głownie z polisacharydów. Zabezpiecza ona bakterie przed wysychaniem i innymi czynnikami zewnętrznymi oraz stanowi ochronę przeciwko siłom odpornościowym organizmu człowieka. Otoczki bakteryjne mają zdolności anty-fagocytarne, to znaczy zmniejszają zdolność makrofagów do fagocytozy bakterii.

Dzieci w wieku poniżej 5 lat są grupą podwyższonego ryzyka poważnych zakażeń bakteryjnych. Szczególnym zagrożeniem dla dzieci w tym wieku są zakażenia bakteriami otoczkowymi. Wynika to z niedojrzałości układu immunologicznego małych dzieci, słabszej zdolności fagocytarnej makrofagów oraz specyficznej dla wieku wczesnodziecięcego słabej odpowiedzi związanej z limfocytami T.

Dzieci do 5 roku życia wykazują wyraźnie gorszą odpowiedź immunologiczną na antygeny powierzchniowe typowe dla bakterii otoczkowych i słabiej generują tzw. pamięć immunologiczną. Wszystko to sprawia, że bakterie otoczkowe są znacznie trudniejsze do zwalczenia przez organizm małego dziecka, częściej przekraczają bariery śluzówkowe powodując zakażenia inwazyjne (w tym posocznicę) oraz powodują znacznie poważniejsze następstwa chorobowe.

 

Do bakterii otoczkowych zalicza się przede wszystkim trzy bakterie o dużym znaczeniu klinicznym:

  1. Haemophilus influenzae
  2. Streptococcus pneumoniae
  3. Neisseria meningitidis

 

Istnieją także serotypy bezotoczkowe tych bakterii, ale są one zwykle niepatogenne i nie wymagają leczenia. Badanie bakteriologiczne wymazów z gardła i nosa zawsze powinno uwzględniać typowanie serologiczne, co pozwala na odróżnienie fizjologicznej flory bezotoczkowej (np. niepatogenne Haemophilus influenzae) od patogennych serotypów otoczkowych (np. H.influenzae grupy B).

Przez wiele lat istniały duże trudności w stworzeniu skutecznych szczepionek przeciwko bakteriom otoczkowym, ponieważ polisacharydy otoczki są stosunkowo słabo immunogenne i z trudem indukują pamięć immunologiczną. Przełomem w walce z bakteriami otoczkowymi było stworzenie szeregu nowoczesnych szczepionek skoniugowanych, dających długotrwałą odporność nawet u niemowląt i małych dzieci. Szczepionki skoniugowane są obecnie preparatami z wyboru u niemowląt i małych dzieci.

 

1) ZAKAŻENIA HAEMOPHILUS INFLUENZAE

Pałeczka Haemophilus influenzae jest bakterią często spotykaną w górnych drogach oddechowych człowieka. Znanych jest 6 typów serologicznych tej bakterii, oznaczanych literami od A do F. Większość szczepów Haemophilus influenzae to bakterie bezotoczkowe, będące składnikiem normalnej flory bakteryjnej jamy nosowo-gardłowej człowieka. Jeden serotyp - oznaczany literą B, jest jednak otoczkowy i bardzo chorobotwórczy (Haemophilus influenzae grupy B - HiB).

 

Zakażenie HiB jest szczególnie niebezpieczne u dzieci do lat 2. Może ono spowodować bardzo poważne, zagrażające życiu infekcje:

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • posocznicę,
  • zapalenie płuc
  • zapalenie nagłośni.

(5)
Reklama
Komentarze