Zaloguj
Reklama

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • dr med. Jarosław Kwiecień, specjalista pediatra, adiunkt I Katedry Pediatrii w Zabrzu Śląskiej AM

Kategorie ICD:


Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci
Fot. medforum
(0)

Powiększenie węzłów chłonnych jest jednym z najczęstszych niepokojących objawów z jakim styka się pediatra lub lekarz rodzinny. Artykuł w skrótowej formie przedstawia etiopatogenezę limfadenopatii.

W ustroju ludzkim jest około 600 węzłów chłonnych. Należą one do grupy narządów immunologicznych o wyodrębnionej anatomicznie, otorebkowanej strukturze i pełnią w organizmie trzy główne zadania:
- wychwytują mikroorganizmy,
- przetwarzają limfocyty,
- uczestniczą w wytwarzaniu przeciwciał.

Powiększenie węzłów chłonnych jest wynikiem obrzęku oraz zwiększenia się ich masy komórkowej. W chwili, gdy do lekarza trafia dziecko z powiększeniem węzłów chłonnych konieczne jest dokonanie oceny, czy jest to zjawisko mieszczące się jeszcze w ramach normy, a więc fizjologii, czy też wykracza poza nią.

W codziennej praktyce niektóre węzły (szyjne, pachowe czy też pachwinowe) są badalne u dużej części dzieci. Istotnych wskazówek pozwalających na ustalenie przyczyny limfadenopatii dostarczają cechy fizyczne węzłów chłonnych oraz ich lokalizacja.

Najogólniej, w procesach zapalnych węzły chłonne są:
- tkliwe lub bolesne,
- powiększenie ich nie występuje symetrycznie,
- mają tendencję do łączenia się, ale na ogół są ruchome.

Węzły chłonne w pierwotnych procesach nowotworowych są zazwyczaj:
- twarde,
- niebolesne,
- często zrośnięte z podłożem.

Wśród licznych podziałów przyczyn limfadenopatii najbardziej praktyczny wydaje się być podział na dwie główne grupy:

· Powiększenie węzłów chłonnych z przyczyn zakaźnych

· Powiększenie węzłów chłonnych z przyczyn niezakaźnych.

W grupie zakaźnych przyczyn limfadenopatii wyodrębniono dwie kategorie: miejscowe oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych. Poniżej przedstawiono przyczyny powiększenia węzłów chłonnych z przyczyn zakaźnych w zależności od lokalizacji.

MIEJSCOWE POWIĘKSZENIE WĘZŁÓW CHŁONNYCH:

1.      SZYJA

·        zapalenie gardła: wirusowe (nieswoiste), bakteryjne (np. paciorkowcowe), mononukleoza zakaźna

·        stan po przebytej anginie

·        błonica

·        toksoplazmoza

·        gruźlica węzłów chłonnych

·        zespół Kawasaki

2.      KARK

·        nieswoiste zakażenie w obrębie skóry głowy

·        różyczka

3.      OBWODOWO W STOSUNKU DO SZYI I KARKU

·       Okolica podbródkowa:

o     Zapalenie ozębnej szczególnie siekaczy

o     Zapalenie jamy ustnej i stan zapalny wargi dolnej

·       Okolica podżuchwowa

o    Zapalenie ozębnej zębów żuchwy

o    Zapalenie jamy ustnej o różnej etiologii

·       Okolica pachowa

o   Zakażenie o różnej etiologii w obrębie karku i ramienia: zapalenia skóry, ospa wietrzna

o   Choroba kociego pazura, gdy zadraśnięcie miało miejsce w okolicy ramienia

·       Okolica łokciowa

o    Zakażenie dłoni lub przedramienia

·       Okolica pachwinowa

o    Zakażenia dotyczące skóry, kości lub mięśni nóg

o    Zapalenie kości

o    Zapalenie stawu

o    Ciężkie, ostre lub przewlekłe pieluszkowe zapalenie skóry

o    Wyprzenia bakteryjne i/lub grzybicze w okolicy pachwinowej

o    Czyraczność pośladków

o    Zapalenie prącia

UOGÓLNIONE POWIĘKSZENIE WĘZŁÓW CHŁONNYCH

1.  mononukleoza zakaźna

2.  różyczka

3.  zakażenie cytomegalowirusowe

4.  odra

5.  toksoplazmoza

6.  tularemia

7.  bruceloza

8.  gruźlica

9.  AIDS

Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych z przyczyn niezakaźnych o charakterze miejscowym i uogólnionym.

1.      choroby nowotworowe

·       ziarnica złośliwa

·       nieziarnicze chłoniaki złośliwe

·       białaczki

·       histiocytoza

·       przerzuty nowotworowe do węzłów chłonnych

2.      przyczyny jatrogenne

·       poszczepienne

·       choroba posurowicza

·       nadwrażliwość na leki

3.      choroby układowe

·       autoimmunologiczne

o     reumatoidalne zapalenie stawów

o     toczeń trzewny układowy

o     zapalenie skórno-mięśniowe

·       alergiczne

·       spichrzeniowe i metaboliczne

o    choroba Gauchera

o    choroba Niemanna-Picka

o    choroba Fabry’ego

·       choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi

4.      inne przyczyny niezakaźne

·       sarkoidoza

·       zespół Kawasaki

·       przewlekła choroba ziarniniakowa

·       nadczynność gruczołu tarczowego

5.      stany naśladujące powiększenie węzłów chłonnych

·       obrzęk ślinianek

·       torbiel przewodu tarczowo-językowego

·       promienica

Jak wynika z powyższego przeglądu jest bardzo dużo przyczyn powiększenia węzłów chłonnych i są one zróżnicowane pod względem charakteru. Limfadenopatia jest często tylko jednym z objawów choroby. Jeżeli jest to objaw izolowany lub towarzyszą mu inne objawy niespecyficzne, to rozpoznanie choroby staje się możliwe dopiero po wykonaniu badań klinicznych i laboratoryjnych, a czasami po badaniu histopatologicznym.

BIBLIOGRAFIA:

M.Hertl „Diagnostyka różnicowa w pediatrii”,Wydawnictwo Medyczne,Warszawa 1993

W.Kawalec, A.Milanowski „Diagnostyka różnicowa najczęstszych objawów w praktyce pediatrycznej”,Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003

J.R.Kowalczyk „Stany przebiegające z powiększeniem węzłów chłonnych”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1996

J. Januszkiewicz „Zarys kliniki chorób zakaźnych”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1994

J.Juszczyk, A. Gładysz „Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1996

(0)
Reklama
Komentarze