Zaloguj
Reklama

Czy powinniśmy obawiać się badania psychologicznego?


Czy powinniśmy obawiać się badania psychologicznego?
Fot. medforum
(4)

Badanie psychologiczne otoczone jest aurą tajemnicy. Rodzice dzieci kierowanych do psychologa obawiają się co ich spotka, w jaki sposób psycholog będzie badał ich dziecko. Także lekarze nie zawsze uświadamiają sobie sens i metodykę badania psychologicznego. W artykule autorstwa magistra psychologii, specjalisty psychologii klinicznej, omówiono najważniejsze zagadnienia związane z metodyką badania psychologicznego.

Zdarza się, iż kiedy uświadamiamy sobie, że przyszedł czas porozmawiać z psychologiem, zaczynamy myśleć o tym, jak to spotkanie będzie przebiegało, jakie pytania padną, czy stać nas na szczerość by odpowiedzieć na nie zgodnie z naszą wiedzą, wreszcie jakimi metodami będziemy badani, co te badania mogą wykazać oraz co oznacza dla nas wynik. Czy powinniśmy się tego bać? Czy możemy poczuć się zagrożeni? Czy jesteśmy przedmiotem czy podmiotem badania? Takie i wiele innych pytań zadajemy sobie przed pójściem do psychologa.

Po pierwsze nie okłamujmy się. Jeżeli decydujemy się na poradę psychologiczną, to musimy zdawać sobie sprawę, że jesteśmy zobowiązani wobec samych siebie przyznać, że z czymś sobie nie radzimy i że osoba, która może nam pomóc rozwiązać problem to właśnie psycholog. Kiedy boli nas ząb, czym prędzej kontaktujemy się ze stomatologiem i zamawiamy u niego wizytę, której celem jest zlikwidowanie bólu, który jest uporczywy, nieznośny i przeszkadza nam normalnie funkcjonować w codziennej rzeczywistości.

Z problemem psychologicznym możemy żyć całymi latami i nie uświadamiać go sobie. To bardzo wygodne dla naszej psychiki, nie rozpoznawać problemu, który ma znaczący wpływ na nasze życiowe sukcesy i porażki. Gdy problem się rozwinie i zacznie funkcjonować w świadomości, pod wpływem własnych przemyśleń lub sugestii innych osób szukamy pomocy u psychologa. Oznacza to, że dojrzeliśmy do porady psychologicznej. Nasza motywacja wewnętrzna jest wystarczająco wysoka, aby świadomie poddać siebie lub nasze dziecko badaniu psychologicznemu.

Badanie psychologiczne obejmuje obserwację zachowania, rozmowę kliniczną oraz testy psychologiczne. Obecnie w poradnictwie psychologicznym dysponujemy wieloma różnymi testami. Wybór należy do psychologa, który wykonuje badanie. Najczęściej stosowane, są to testy inteligencji, diagnozujące funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego, testy projekcyjne osobowości (rysunki, plansze, fotografie) oraz kwestionariusze zainteresowań. Testy dzielą się na werbalne i pozawerbalne. Pierwsze bazują na pytaniach, twierdzeniach, sformułowanych na papierze w języku polskim. Drugie, na próbach rysowania, układania, konstruowania wzorów w oparciu o materiał, który może budzić skojarzenia, że są to zabawki dla dzieci.

Wszystkie testy profesjonalne są rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Prawo do ich wykonywania mają osoby, które legitymują się dyplomem ukończenia studiów psychologicznych. W księgarniach można kupić różne książki, które zawierają testy zbliżone w konstrukcji do profesjonalnych metod stosowanych w psychologii. Są one powszechnie dostępne dla każdego czytelnika, nie mają jednak wartości profesjonalnej oceny w tym zakresie.

Profesjonalne testy psychologiczne w rękach osoby nieuprawnionej do ich używania są niebezpiecznym narzędziem, które może spowodować wiele szkód u osoby badanej. Interpretację wyniku testu przeprowadza się w oparciu o wszystkie informacje od pacjenta oraz analizę ilościową i jakościową zebranego materiału. Wymaga to kompleksowej wiedzy psychologicznej, a nie tylko odczytania z tabeli wyniku danego testu.

Gdy chcemy zbadać małe dziecko zwykle posługujemy się obserwacją zachowania zarówno dziecka jak i matki, rozmową kliniczną, wywiadem oraz testami do badania poziomu rozwoju psychomotorycznego, do których należą test Monachijskiej Funkcjonalnej Diagnostyki Rozwojowej Teodora Hellbruegge oraz test przesiewowy Denver. Badanie jest bezbolesne i polega na zabawie z badanym.

Diagnozując starsze dziecko stosuje się testy kwestionariuszowe i pozawerbalne. Są to zwykle rebusy, rysunki, układanki. Młodzież i dorosłych bada się podobnie stosując inne wskaźniki oceny. Ważną metodą badania osób w każdym wieku jest rozmowa kliniczna i wywiad. Prawidłowo zebrane informacje od pacjenta to podstawa prawidłowej diagnozy i terapii. Jeżeli rodzice i pacjent są prawidłowo przygotowani do badania psychologicznego to spotkanie przebiega pomyślnie dla obu stron.

Podstawą jest zdanie sobie sprawy z tego, że porada psychologiczna ma za zadanie pomoc dziecku i jego rodzinie w trudnej sytuacji życiowej. Tak się dzieje, gdy rodzice osobiście podejmują decyzję o badaniu. Gdy dziecko zostaje skierowane do badania przez inną osobę (np. przez lekarza), bardzo często postawa rodziców jest negatywna.

Kiedy wchodzimy do gabinetu psychologicznego należy oczekiwać pytania typu „ z jakim problemem pani /pan /państwo przychodzicie?" Wtedy najlepiej, w krótkich zdaniach powiedzieć co jest powodem zwrócenia się o poradę. Psycholog zawsze uważnie słucha każdego słowa i obserwuje zachowanie pacjenta. Następnie określa problem, po czym dopasowuje metody diagnostyczne do problemu pacjenta. Zanim przystąpi do badania objaśnia cel jego przeprowadzania i jego czas trwania .W każdym przypadku diagnoza powinna odpowiadać na konkretne pytanie np. „Jaki jest poziom inteligencji dziecka” „Co jest przyczyną trudności w nauce szkolnej” „ Jakie mogą być przyczyny emocjonalne moczenia nocnego” „Czy kaszel może być uwarunkowany emocjonalnie” „Jak stymulować dziecko aby się rozwijało”.

Wynik badania zawsze powinien być szczegółowo omówiony z pacjentem i jego rodzicami a następnie powinien zostać sformułowany schemat programu naprawczego jak również przewidywany czas trwania terapii czyli zalecenia terapeutyczne. A zatem, nie powinniśmy się obawiać badania psychologicznego. Pamiętajmy, że celem zarówno lekarza jak i psychologa klinicznego jest pomoc w rozwiązaniu trudnego problemu psychologicznego, który dotyczy nas lub naszego dziecka.

(4)
Reklama
Komentarze