Zaloguj
Reklama

Czy moja pacjentka ma bulimię?

Autor/autorzy opracowania:

Kategorie ICD:


Czy moja pacjentka ma bulimię?
Fot. medforum
(0)

Bulimia rozpoczyna się zwykle około dwudziestego roku życia, ale występuje również u osób dużo starszych. Chorują przede wszystkim kobiety. Ze względu na swoją specyfikę zaburzenie może być bardzo długo ukrywane przed otoczeniem...

Bulimia rozpoczyna się zwykle około dwudziestego roku życia, ale występuje również u osób dużo starszych. Chorują przede wszystkim kobiety. Ze względu na swoją specyfikę zaburzenie może być bardzo długo ukrywane przed otoczeniem, nie wiąże się bowiem z ewidentną zmianą wyglądu fizycznego czy trybu życia. Pacjent z reguły zdaje sobie jednak sprawę z powagi sytuacji i poszukuje fachowej pomocy.

Kryteria diagnostyczne
1. powtarzające się napady objadania się (bardzo szybkie zjadanie ogromnych ilości pożywienia bez jego selekcji)
2. poczucie braku kontroli podczas objadania się
3. przeczyszczanie ( regularne wywoływanie wymiotów, intensywna dieta i ćwiczenia fizyczne, stosowanie leków odwadniających, przeczyszczających, lewatyw, parafarmaceutyków zwiększających tempo przemiany materii czy zasycenie oraz obniżających łaknienie)
4. co najmniej dwie sesje objadania się i przeczyszczania na tydzień, przez trzy miesiące
5. trwała, przesadna troska o wagę i wymiary ciała

Wyodrębnione typy
1. typ przeczyszczający – w przebiegu choroby dochodzi do regularnego prowokowania wymiotów i biegunek, stosowania lewatyw i środków odwadniających
2. typ nieprzeczyszczający - w przebiegu choroby dochodzi do takich kompensacji jak poszczenie i intensywne ćwiczenia fizyczne

Obraz choroby
Przed napadem bulimicznym pacjentka odczuwa narastające napięcie psychiczne, niepokój, jest w nastroju dysforycznym, obsesyjnie myśli o jedzeniu i planuje ucztowanie, często dokonuje w tym celu obfitych zakupów oraz wybiera odpowiedni czas i miejsce, aby nikt jej nie przeszkadzał. W momencie objadania się dominuje uczucie satysfakcji, fizycznej przyjemności, poczucie mocy i niezależności. Po napadzie pojawia się poczucie winy, wstręt wobec siebie, wstyd, poczucie małej wartości, silny lęk przed przybraniem na wadze oraz ogromna potrzeba naprawienia błędu, oczyszczenia się i rozpoczęcia diety „od nowa”. Prowokowane wymioty, biegunki, głodzenie się czy intensywne ćwiczenia fizyczne przynoszą ulgę wynikającą ze zredukowania nadwyżki kalorycznej oraz na pewien czas zapewniają względną stabilność psychiczną i poczucie kontroli nad jedzeniem Zmienia się to przy okazji kolejnego stresu czy w wyniku gromadzącego się napięcia, co prowadzi do kolejnego cyklu objadania się i przeczyszczania. Można więc w tym wypadku mówić o tzw. błędnym kole bulimicznym.

Następstwa somatyczne
1. zaburzenia biochemiczne spowodowane wymiotami i biegunkami
2. zaburzenia metaboliczne (obrzęki nóg, zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego, wzdęcia brzucha, niedrożność jelit, stałe lub nasilone pragnienie, zwiększona diureza, postępujące uszkodzenie nerek, hipoglikemia)
3. komplikacje związane z wymiotami (zapalne obrzęki ślinianek przyusznych, zapalne powiększenie trzustki, nadżerki: przełyku, żołądka, tylnej ściany gardła, ból nerwu twarzowego, chrypka, uczucie dzwonienia w uchu, choroby dziąseł, erozja szkliwa i próchnica zębów, obrażenia na grzbietach dłoni)
4. komplikacje związane z nadużywaniem środków przeczyszczających i odwadniających (biegunki, duże spadki masy ciała z odwodnieniem)

Efekty psychologiczne
- poczucie podporządkowania jedzeniu (jedzenie staje się centralnym punktem zainteresowań, wyznacza i reguluje porządek codziennych aktywności, jego spożywanie nie podlega kontroli)
- uzależnienie od cyklu objadania i przeczyszczania się (posiada cechy uzależnienia, wiąże się z utratą panowania nad sobą)
- poczucie izolacji (pomimo utrzymywania zwykle intensywnego życia towarzyskiego, osoba odczuwa samotność i ciężar tajemnicy związanej z chorobą)
- konflikty dotyczące własnej kobiecości i seksualności (skrajne odczucia i reakcje w wymiarze: bliskość/ intymność – niezależność/ feminizm)
- chwiejność emocjonalna, nałogi

Podstawy biologiczne zaburzenia
- predyspozycje genetyczne
- zaburzenie mechanizmu kontroli sytości
- związek z chorobami afektywnymi (głównie depresją)
Koncepcja psychoanalityczna
Bulimiczki mają silną fiksację na wcześniejszych fazach rozwojowych, a co za tym idzie - słabszą identyfikację psychoseksualną. Ciało traktują jako obszar pozwalający rozładowywać popędy. Ponadto bulimię często łączy się z doświadczeniem nadużycia seksualnego w dzieciństwie oraz z osobowością typu borderline.

Model poznawczo – behawioralny
Predyspozycje do zachorowania wynikają z negatywnych przekonań na swój temat (niska samoocena, brak wiary w bezinteresowność innych, pesymizm, bezradność), przy jednoczesnych wygórowanych wymaganiach względem siebie. Rozbieżność pomiędzy ideałem a rzeczywistością rodzi poczucie braku równowagi, niedosytu i chęć rekompensaty. Środowisko zewnętrzne dostarcza czynników wyzwalających, którymi mogą być: kryzysy w życiu rodzinnym, stres egzaminacyjny, zmiana pracy, ciąża, narastające napięcie psychiczne.

Perspektywa rodzinna
Można wyróżnić trzy typy systemów rodzinnych, sprzyjających wystąpieniu zaburzenia:
- rodzina perfekcyjna
- rodzina nadopiekuńcza
- rodzina chaotyczna
W zależności od rodzaju, na plan pierwszy wysuwają się takie cechy jak: intensywne, ale ambiwalentne więzi emocjonalne, zatarte granice wewnątrzrodzinne, dysfunkcjonalna hierarchia, słaby subsystem małżeński, burzliwość konfliktów, wysoki poziom napięcia interpersonalnego, brak stabilności, komunikacja nie wprost, obarczanie odpowiedzialnością dzieci, utrudnione osiąganie autonomii, niezależności, poczucia własnej wartości, częste uzależnienia, rozwody.

Czynniki społeczno – kulturowe
- kult szczupłego ciała
- nobilitacja siły psychicznej, niezależności i sukcesu zawodowego kobiet
- sprzeczne wymagania dotyczące roli kobiecej



Leczenie
Rokowania są tym lepsze, im wcześniej rozpocznie się leczenie. Większość chorych zgłasza się jednak do lekarza po okresie dwóch do pięciu lat od pojawienia się objawów. Dzieje się tak głównie dlatego, że w początkowym okresie sesje objadania się i przeczyszczania podlegają względnej kontroli, tzn. chora może je zaplanować. Dopiero później objawy intensyfikują się i przybierają postać regularnych, pozostających poza kontrolą epizodów. Często pomimo wyleczenia pojawiają się nawroty, głównie w sytuacjach silnego stresu albo istotnych zmian życiowych. Celem leczenia bulimii jest: wypracowanie korzystnych, prozdrowotnych sposobów odżywiania się i rozładowywania napięcia psycho – fizycznego, regulacja i stabilizacja w zakresie spożywania posiłków i utrzymywania wagi, budowanie poczucia bezpieczeństwa psychicznego i poczucia własnej wartości, kształtowanie umiejętności nawiązywania bliskich, satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi, zmniejszenie zaaferowania wyglądem zewnętrznym jedzeniem, dietą. Korzystne rezultaty przynosi psychoterapia wspierająca, poznawczo – behawioralna oraz nakierowana na rozwiązanie innych wykrytych problemów – przede wszystkim współistniejącej depresji i ewentualnych zamiarów samobójczych. Duże znaczenie przypisuje się również terapii grupowej oraz grupom samopomocowym.

Literatura:
Jablow M. – Na bakier z jedzeniem.
Abraham S., Llewellyn – Jones D. – Anoreksja, bulimia, otyłość.
Józefik B. (red.) – Anoreksja i bulimia psychiczna.

(0)
Reklama
Komentarze