Zaloguj
Reklama

Co warto wiedzieć o kwasie foliowym?

Autorzy: mgr Beata Surowiec
Co warto wiedzieć o kwasie foliowym?
Fot. pantherstock
(5)

Przyjmowanie terapeutycznych dawek kwasu foliowego zaleca się obecnie wszystkim kobietom w wieku prokreacyjnym. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka powstawania wad rozwojowych układu nerwowego u przyszłego potomstwa.

Reklama

Przyczyny powstawania niedoboru kwasu foliowego

Niedobory witaminowo-mineralne powstają najczęściej u osób stosujących nieprawidłową dietę, ale także, w szczególności kobiet, intensywnie odchudzających się. Jest to typowe zjawisko z jakim spotykamy się również u osób niedożywionych. Narażone na niedobory kwasu są również osoby palące papierosy, stosujące przez dłuższy czas dietę wegetariańską, jak również często opalające się. Dotyczy to również osób korzystających zbyt często z solarium. Warto pamiętać o tym, iż u niektórych osób mogą występować problemy z przyswajaniem kwasu foliowego. Zaburzenie to jest jednak bardzo trudne do zdiagnozowania. U tej grupy osób przyjmowane z pożywieniem dawki kwasu foliowego są niewystarczające i konieczne jest uzupełnianie go preparatami farmakologicznymi. Szczególne znaczenie ma fakt, iż foliany z pożywienia przyswajane są tylko w pięćdziesięciu procentach, natomiast kwas foliowy w tabletkach ma stuprocentową bioprzyswajalność. Wpływ na zaburzone wchłanianie kwasu foliowego mają również niektóre leki, w szczególności leki przeciwpadaczkowe. Przyczyną niedoboru kwasu foliowego mogą również być, niektóre stany fizjologiczne jak np. ciąża czy laktacja. Kwas foliowy w organizmie magazynowany jest w wątrobie oraz krwinkach czerwonych. Jeżeli dieta, jaką stosuje przyszła matka, nie zawiera odpowiedniej ilości tej witaminy jej organizm zaczyna intensywnie wykorzystywać zapasy, prowadząc do niedoborów.

W związku z tym, iż środki antykoncepcyjne mogą zaburzać wchłanianie kwasu foliowego, suplementacja u kobiet, które odstawiły antykoncepcję hormonalną i planują zajście w ciążę ma szczególne znaczenie. Pozwala ona bowiem na zmniejszenie ryzyka wystąpienia wad rozwojowych płodu wywołanych niedoborem kwasu.

Skutki niedoboru kwasu foliowego

Duże ilości folianów można znaleźć przede wszystkim w zielonych częściach roślin. Nieprawidłowa dieta uboga w warzywa i owoce, a bogata w produkty słodkie, tłuste a przede wszystkim wysokoprzetworzone skutkuje powstawaniem w organizmie poważnych niedoborów witamin i mikroelementów, w tym kwasu foliowego, co w konsekwencji może prowadzić do wielu poważnych problemów zdrowotnych. Najpopularniejsze informacje o kwasie foliowym dotyczą jego roli w obniżaniu ryzyka wad układu nerwowego u płodu. Warto jednak zaznaczyć, iż niedobory tej witaminy mogą również nasilać procesy miażdżycowe, zwiększać ryzyko choroby niedokrwiennej serca czy też zwiększać podatność komórek na transformację nowotworową w szczególności w kierunku raka szyjki macicy, piersi, jamy ustnej oraz układu pokarmowego. Skutkami niedoboru mogą być także zaburzenia psychiczne o typie depresji, gdyż kwas foliowy bierze udział w powstawaniu substancji neurostymulujących, do których należy noradrenalina i serotonina. Hormony te nazywane są potocznie hormonami szczęścia.

Objawami niedoboru kwasu foliowego mogą być:

Utrzymanie odpowiedniego poziomu kwasu foliowego w organizmie zalecane jest przede wszystkim kobietom w wieku prokreacyjnym, ze względu na fakt, iż jego niedobory we wczesnej ciąży mogą stać się przyczyną wielu poważnych chorób jej potomstwa. Jest on bowiem niezbędny do prawidłowego rozwoju płodu. Zwiększona podaż kwasu foliowego nie tylko w czasie ciąży, ale również w okresie ją poprzedzającym ogranicza ryzyko wystąpienia wad rozwojowych płodu, w szczególności wad ośrodkowego układu nerwowego np. bezmózgowia, rozszczepu kręgosłupa, przepuklin oponowo-rdzeniowych, a także niedokrwistości zarówno u przyszłej matki, jak również u płodu. Kwas foliowy wraz z Vit B12 biorą udział w procesach tworzenia i dojrzewania erytrocytów czyli czerwonych krwinek krwi. W związku z tym powinien on być przyjmowany przez kobiety ciężarne nie tylko w I trymestrze ciąży zmniejszając ryzyko wad cewy nerwowej, ale również w II i III trymestrze ze względu na nasilone procesy krwiotwórcze toczące się w tym okresie ciąży. Odpowiednia ilość kwasu foliowego wpływa także korzystnie na stan skóry. Podczas ciąży może zmniejszać tendencję do powstawania rozstępów ciążowych

Od momentu stwierdzenia pozytywnego wpływu uzupełniania niedoborów w organizmie kwasu foliowego w okresie przed planowaną ciążą oraz w czasie jej trwania, zalecanie suplementów diety zawierających ten pierwiastek stało się bardzo popularne. Posiadając wiedzę na temat możliwych powikłań wynikających z niedostatecznego poziomu kwasu foliowego w organizmie, należy podkreślić, iż odpowiednio urozmaicona dieta, jak również suplementacja diety środkami farmakologicznymi w dawce terapeutycznej jest niezbędna dla każdej młodej dziewczyny czy kobiety, która rozpoczęła życie płciowe.

Piśmiennictwo

Recenzenci:

  • Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie). Dr n. med. Piotr Bodzek.

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Reklama
(5)
Komentarze