Zaloguj
Reklama

Becikowe, czyli kolejna nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • MPS

Adres www źródła:


Becikowe, czyli kolejna nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Fot. Pantherstock
(5)

Becikowe -  słowo bardzo popularne w ostatnim czasie. W znaczeniu dosłownym,  to długa wąska pierzynka dla niemowląt, ale nie o nią tu chodzi. W rzeczywistości  występuje jako odpowiednik zasiłku wypłacanego rodzicom za urodzenie dziecka

Praktyczne wskazówki jak uzyskać becikowe i inne świadczenia rodzinne.

W 2006 roku rodziny, w których urodzi się dziecko, mogą otrzymać, pod pewnymi warunkami  o których mowa poniżej, trzy świadczenia: becikowe, czyli jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka, jednorazowy podwyższony dodatek za urodzenie dziecka jak również jednorazową  zapomogę z gminy, w której mieszkają.

Nowelizacje ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.03.228.2255 ze zm.) spowodowały, że z tytułu urodzenia  dziecka:

1. przysługuje jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko (tzw. becikowe). Jednorazowa zapomoga przysługuje niezależnie od uprawnień do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz od dochodu rodziny (art. 15b. 1. ustawy z  dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Dz. U. z dnia 25 stycznia 2006 r.).

2. przysługuje dodatek z tytułu urodzenia dziecka, ale tylko tym rodzinom, które miały prawo do zasiłku rodzinnego. Od stycznia 2006r.do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł, wcześniej  do dnia 31 grudnia 2005 roku, dodatek ten wypłacany był w wysokości 500 zł.
Dodatek zależy od dochodu rodziny i prawa do zasiłku rodzinnego ( art.9 ust.3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2005r., Nr 267, poz. 2260).Świadczenie jest wypłacane jednorazowo.

3  rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka ( art. 22a. 1.   ustawy z  dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Dz. U. z dnia 25 stycznia 2006 r.).  

Ad.1 Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka wynosi  1.000 zł na jedno dziecko  Wszystkie rodziny, w których przyjdzie na świat dziecko lub większa liczba dzieci, będą miały prawo do świadczenia wynoszącego 1000 zł na każde z nich. Nie zostanie ono jednak wypłacone automatycznie.

Komu przysługuje zapomoga?

Zgodnie z art. 15b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255, ze. zm.), jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (warunek- żywego dziecka) przysługuje ojcu lub matce albo opiekunowi prawnemu, niezależnie od ich dochodów. Nie przysługuje natomiast opiekunowi faktycznemu dziecka, czyli osobie  sprawującej  opiekę nad dzieckiem, która wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka. Zapomoga na jedno dziecko może być, podobnie jak pozostałe świadczenia rodzinne, wypłacona wyłącznie jednej osobie.
 

Warunki otrzymania zapomogi

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej na swoich stronach internetowych zaproponowało wykaz niezbędnych dokumentów do ubiegania się o  jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka (http://www.mps.gov.pl/).

Do pisemnego wniosku osoba powinna dołączyć następujące dokumenty:

  1. dokument potwierdzający tożsamość osoby ubiegającej się o przyznanie zapomogi,
  2. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający datę urodzenia dziecka, a także 
  3. pisemne oświadczenie, że na to dziecko zapomoga nie została już pobrana np. przez drugiego z rodziców lub nie został przez drugiego z rodziców złożony w tej sprawie wniosek w innej gminie.

Katalog tych dokumentów nie jest jednak zamknięty.

W razie wątpliwości, gmina może żądać dodatkowych dokumentów i informacji np. dokumentu o miejscu zameldowania drugiego z rodziców dziecka (informacja taka znajduje się dokumencie potwierdzającym jego tożsamość), a w przypadku gdy nie pokrywa się on z meldunkiem pierwszego z rodziców, ubiegającego się o zapomogę, żądać od drugiego rodzica zaświadczenia z gminy, w której jest zameldowany, że nie ubiega się tam o zapomogę.
Praktycznie nie ma więc możliwości ubiegania się o jednorazową zapomogę
z tytułu urodzenia się dziecka przez oboje rodziców w dwóch różnych miejscach.

Termin składania wniosku o zapomogę

Wniosek o wypłatę zapomogi składa się w urzędzie gminy w  terminie 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Ustawa przewiduje, że jeśli zostanie o­n złożony później, gmina pozostawi go bez rozpoznania, tzn. nie zajmie się nim i becikowego nie wypłaci.

Przy określaniu 3-miesiecznego terminu do złożenia wniosku obowiązujące będą przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zwany dalej k.p.a. (Dz.U.00.98.1071ze zm.).  Zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a., termin określony w miesiącach kończy się bowiem z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu.

Termin złożenia wniosku o becikowe różni się od tego, który obowiązuje, w sytuacji gdy osoba stara się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka.

UWAGA! Wiadomość dla rodziców dzieci urodzonych dnia 9 listopada 2005r.

W tym szczególnym przypadku, pierwszy dzień obowiązywania znowelizowanej ustawy, a więc 9 luty 2006r.  jest zarazem ostatnim dniem na  złożenie wniosku o zapomogę, z zachowaniem przewidzianego przez prawo terminu 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka, które miało miejsce 9 listopada 2005r..Złożenie wniosku dla dzieci urodzonych właśnie 9 listopada  po 9 lutego 2006r.spowoduje, że właściwy organ pozostawi go bez rozpoznania.

Dla  dzieci urodzonych  8 listopada 2005r.i wcześniej becikowe nie przysługuje.

Uważać, żeby nie przegapić terminu muszą również rodzice dzieci urodzonych po 9 listopada 2005r a szczególnie tych z 10,11,12 listopada i poźniej, aby w terminie złożyć wniosek. I tak rodzice dziecka urodzonego 10 listopada 2005r. muszą najpóźniej złożyć wniosek do dnia 10 lutego 2006r.aby pozostać w zgodzie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i k.p.a.

Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 12, poz. 67) wprowadzająca jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka została opublikowana dnia 25 stycznia 2006 r. Zmiana ta wchodzi w życie 14 dni po opublikowaniu ustawy tj. dnia 9 lutego 2006r. Jak już wspomniano wniosek o wypłatę zapomogi składa się w terminie 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka tak więc uprawnione są osoby, których dziecko urodziło 9 listopada 2005r. i po tym terminie.
 Brak przepisu przejściowego wyraźnie wskazującego prawo do zapomogi na dzieci urodzone przed wejściem w życie ustawy powoduje, że wprawdzie możliwa jest inna interpretacja tego przepisu, ale zdaniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w przypadku  wątpliwości, należy stosować wykładnie korzystniejszą dla obywateli.

 

Ad 2 Dodatek z tytułu urodzenia dziecka dla rodzin, które miały prawo do zasiłku rodzinnego.

Od 1 stycznia 2006 roku dwukrotnie wzrosła wysokość dodatku z tytułu urodzenia dziecka, który przysługuje tym rodzinom, które miały prawo do zasiłku rodzinnego. Od 1 stycznia 2006r.  do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł a nie jak to było do dnia 31 grudnia 2005 roku w wysokości 500 zł. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – zależy od dochodu rodziny i prawa do zasiłku rodzinnego. Nie istnieje samodzielnie.

 

Komu przysługuje dodatek ?

Jak stanowi art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje także opiekunowi faktycznemu dziecka - do ukończenia przez to dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został on przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka. Należy pamiętać, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 14 podaje następującą definicję opiekuna faktycznego - jest to osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem, która wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka a nie faktycznie opiekująca się dzieckiem. Nie jest, zatem opiekunem faktycznym babcia dziecka pozostawionego pod jej opieką przez rodziców, którzy np. wyjechali za granicę do pracy sezonowej, która faktycznie opiekuje się dzieckiem, ale nie wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka.

W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko. Zatem rodzina z bliźniakami otrzyma dwa dodatki - na każde z dzieci po 1000 zł.

Warunki otrzymania dodatku

Aby uzyskać dodatek z tytułu urodzenia dziecka, należy być uprawnionym do zasiłku rodzinnego. Nie ma możliwości otrzymania samego dodatku bez zasiłku rodzinnego. Dlatego trzeba najpierw złożyć wniosek o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, w którym należy zaznaczyć: dodatek z tytułu urodzenia dziecka. Jeżeli rodzina jest uprawniona do zasiłku rodzinnego, czyli przede wszystkim jej dochód netto uzyskany w roku 2004 nie przekracza kwoty 504 zł miesięcznie na osobę w rodzinie albo 583 zł miesięcznie na osobę w rodzinie z dzieckiem niepełnosprawnym, to przysługuje tej rodzinie prawo do zasiłku rodzinnego. Dzięki temu rodzina może się starać także o dodatki do zasiłku rodzinnego - w naszym przypadku dodatek z tytułu urodzenia dziecka


Wniosek można złożyć:

  • u pracodawcy, jeśli w dniu 31 lipca 2005 r. zatrudniał on, co najmniej 20 pracowników. Pracodawca taki do końca bieżącego okresu zasiłkowego tj. do 31 sierpnia 2006 roku, wypłaca swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami z tytułu: urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Jeśli ktoś ubiega się o zasiłek rodzinny i inne dodatki niż wymienione powyżej, czyli np. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - po wszystkie świadczenia od razu powinien zgłosić się do urzędu gminy bądź upoważnionego do realizacji świadczeń rodzinnych ośrodka pomocy społecznej.
  • w pozostałych przypadkach (dotyczy np.: osób bezrobotnych, osób zatrudnionych u pracodawców zatrudniających poniżej 20 pracowników, funkcjonariuszy) wniosek o świadczenia rodzinne uprawnieni składają w urzędzie gminy lub w upoważnionym do realizacji świadczeń rodzinnych ośrodku pomocy społecznej.
Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć przede wszystkim:
  • uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny, 
  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka,
  • orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, w przypadku, gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne,
  • zaświadczenia lub oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu rodziny.
W zależności od sytuacji rodzinny mogą być też wymagane inne dokumenty, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r.  w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r., Nr 105, poz. 881, ze. zm.). (Żródło – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej).


Termin składania wniosku o dodatek
Wniosek o ustalenie uprawnienia do omawianego dodatku należy złożyć najpóźniej do dnia, w którym dziecko kończy 1 rok życia.

UWAGA! Co decyduje  o wysokości dodatku, czy data złożenia wniosku, czy też dzień podjęcia decyzji przez organ ?

Na wnioski złożone w grudniu ubiegłego roku, które są rozpatrywane już po 1 stycznia 2006 roku przysługuje dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł. Data złożenia wniosku nie decyduje tu o wysokości dodatku. Istotne znaczenie ma dzień, w którym podejmowana jest decyzja. Wynika to z  Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) dokładniej art. 6 stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zatem decyzja wydawana jest w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydawania tej decyzji. Dlatego wszystkie decyzje o przyznaniu dodatku z tytułu urodzenia dziecka, wydane po dniu 1 stycznia 2006 roku, powinny wskazywać jako wysokość dodatku kwotę 1000 zł.

(Żródło – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej).

 

Ad 3  Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przyznana przez gminę 

Rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka ( art. 22a. 1.   ustawy z  dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Dz. U. z dnia 25 stycznia 2006 r.). W związku z urodzeniem się jednego dziecka, może być przyznana tylko jedna zapomoga.

Szczegółowe zasady udzielania zapomogi określa uchwała rady gminy.

Nowelizacja ustawy daje jedynie możliwość gminom, a nie obliguje w żaden sposób,  do podejmowania stosownych uchwał. Należy bowiem zaznaczyć, że wypłaty zapomóg finansowane są ze środków własnych gminy.

 

Czy świadczenia rodzinne podlegają podatkowi?

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.00.14.176 ze zm.) zwalnia od podatku "świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zaliczki alimentacyjne oraz zasiłki porodowe wypłacone na podstawie odrębnych przepisów" (art. 21 ust. 1 pkt 8). W myśl art. 2 pkt1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczeniami rodzinnymi są  zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego a dzięki nowelizacji, również   zapomoga wypłacana przez gminy, a także   jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, czyli becikowe.

Zgodnie z powyższym świadczenia rodzinne są wolne od podatku.

 

PODSTAWA PRAWNA:

  1. ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U.03.228.2255 ze zm.)
  2. ustawa z  dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z dnia 25 stycznia 2006 r.).
  3. ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071 ze zm.).
  4. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.00.14.176 ze zm.).
  5. rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r., Nr 105, poz. 881, ze. zm.). 

 

LITERATURA:
Mały słownik języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki,Haliny Auderskiej,Zofii Łempickiej Państwowe Wydawnictwo Naukowe  PWN, Warszawa 1968, s.36.

INTERNET
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej http://www.mps.gov.pl/index.php?gid=6&news_id=295

(5)
Reklama
Komentarze